![การวัดมุมในระนาบดิ่ง](https://s.isanook.com/gu/0/ui/0/1804/2629__04122006100507.jpg?ip/crop/w300/q90/webp)
ได้แก่ การวัดมุมเงยและมุมก้ม เราอาจสร้างเครื่องมือวัดมุมเงยและมุมก้มได้อย่างง่ายๆ ดังนี้ ใช้แผ่นกระดาษแข็งตัดเป็นรูปครึ่งวงกลม แบ่งสเกลบนเส้นรอบวงของครึ่งวงกลมเป็นองศาจาก 0 องศาถึง 180 องศา ใช้หลอดกาแฟตัดให้ยาวกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางวงกลมเล็กน้อย ติดหลอดกาแฟนี้กับกระดาษแข็งตามแนวเส้นผ่านศูนย์กลาง หาไม้เล็กๆ ทำเป็นเสาตั้งในแนวดิ่ง และติดแผ่นครึ่งวงกลมกับเสานี้โดยใช้เข็มหมุดหรือตะปูตัวเล็กๆ ตรึงแผ่นกระดาษแข็งตรงจุดศูนย์กลางวงกลมกับเสา เพื่อให้แผ่นครึ่งวงกลมสามารถหมุนได้ในแนวดิ่วรอบเข็มหมุดนั้น เอาด้ายมาผูกที่หัวเข็มหมุด และนำตะปูตัวเล็กๆ มาผูกที่อีกปลายหนึ่งของเส้นด้ายเพื่อให้เส้นด้ายตึงอยู่ในแนวดิ่งเสมอ เมื่อจะวัดมุมเงยหรือมุมก้มเราตั้งเครื่องมือให้เส้นด้ายอยู่ในแนวดิ่งผ่านมุม 90 องศาของแผ่นครึ่งวงกลมในทิศทางที่ต้องการ ต่อไปก็หมุนแผ่นครึ่งวงกลมแล้วเล็งตามหลอดกาแฟไปยังจุดที่ต้องการ อ่านตัวเลขของมุมตามสเกลด้านที่เส้นดิ่งผ่านได้ทันที