
การผลิตพืชนอกฤดูกาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งไม้ผล มีขั้นตอนสำคัญที่เข้ามาเกี่ยวข้องอยู่ ๒ เรื่องด้วยกันคือ การควบคุมการออกดอกนอกฤดูกาล และการควบคุมการติดผล ดังนั้น การผลิตไม้ผลนอกฤดูกาล ให้ได้ตามที่ต้องการจึงจำเป็นต้องควบคุมทั้ง ๒ ขั้นตอนดังกล่าวให้ได้ อย่างไรก็ตาม เรื่องการออกดอกเป็นสิ่งแรกที่จะนำไปสู่การ ได้ผลผลิต ดังนั้น จึงขอกล่าวถึงการออกดอก เป็นสิ่งสำคัญเบื้องต้น การออกดอกจะเริ่มขึ้นเมื่อต้นไม้นั้น มีการเจริญเติบโตจนถึงช่วงอายุที่สามารถออกดอกได้ ซึ่งถือได้ว่าเป็นช่วงเริ่มต้นของวัยเจริญพันธุ์ การออกดอกเป็นจุดเริ่มต้นที่จะเกิดกระบวนการ ต่อไป คือ การติดผล โดยภายในผลจะมีเมล็ด ซึ่งเมล็ดเป็นส่วนที่พืชใช้ในการแพร่พันธุ์ต่อไป ดังนั้น หากพืชไม่มีดอกก็จะไม่สามารถสร้าง ผลหรือเมล็ดขึ้นมาเพื่อแพร่พันธุ์ต่อไปได้ การออกดอกของไม้ผลส่วนใหญ่เป็นการ ออกดอกเมื่อต้นนั้นพร้อมคือ อายุมากพอที่ จะเริ่มออกดอกได้ นอกจากนี้ ยังขึ้นอยู่กับฤดูกาล นั่นคือ ตามปกติแล้วไม้ผลหลายชนิด ไม่สามารถออกดอกได้ทั้งปี แต่จะมีช่วงเวลา ที่เหมาะสมต่อการออกดอกประมาณ ๑ - ๒ เดือน ในรอบปี และมีการออกดอกซ้ำใน เวลาเดิมนี้เกือบทุกปี ดังนั้น สิ่งที่ควบคุมการ ออกดอกของไม้ผลมีอยู่ ๒ ประการใหญ่ๆ ด้วยกัน คือ ปัจจัยภายใน ได้แก่ ต้นพืชเอง และปัจจัยภายนอก ได้แก่ สภาพแวดล้อมต่างๆ เช่น อุณหภูมิ ความชื้นในดิน ปริมาณแสง เป็นต้น หากสามารถเข้าใจปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ ก็จะสามารถควบคุมการออกดอกของ พืชได้ไม่ยาก ปัจจัยต่างๆมีดังนี้