ฝักมะขาม คือ ไม้ทุกชนิดขนาด ๓.๕x๓.๕ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๑๕ เซนติเมตร รูปร่างโค้งงอคล้ายฝักมะขามตอกติดกับเสาใต้พื้นเรือน ทำหน้าที่รองรับแผ่นไม้พื้นที่ชนกับเสาและขาดจากกัน ไม่มีส่วนของรอดรองรับจึงใช้ฝักมะขามรับพื้นแผ่นนี้แทนรอด

          หลังคา คือ ชิ้นส่วนที่เป็นผืนทำหน้าที่กันแดดและฝนให้กับตัวเรือน ใช้วัสดุได้หลายอย่างประกอบกันเข้า (มุง) ซึ่งแล้วแต่ความพอใจและความสะดวกของเจ้าของ วัสดุที่ใช้มุง ได้แก่
          ก. กระเบื้อง มีหลายแบบและหลายขนาด ทำจากดินเผาสุก เรียกชื่อตามลักษณะของรูปร่าง เช่น กระเบื้อหางมน กระเบื้องหางตัด กระเบื้องขอ ความหนาประมาณ ๐.๐๕-๐.๐๘ เซนติเมตร เป็นชนิดตัวผู้และตัวเมีย
          ข. จาก ทำจากใบต้นจาก แผ่และจัดเข้าเป็นตับ โดยมีไม้ไผ่เหลาเป็นแกน
          ค. แฝก
          ง. หญ้าคา
          วัสดุดังกล่าวนี้ หาได้ง่ายโดยมีอยู่ในท้องถิ่น ถ้ามุงด้วยกระเบื้องจะดูดซึมความร้อนมากกว่ามุงด้วยจากและแฝก
          เรือนที่มุงด้วยกระเบื้อง จาก หรือแฝก ส่วนบนสุดของหลังคา คือ ส่วนสันอกไก่นั้นจะมีรอยร่อง จำเป็นต้องมีชิ้นส่วนปิดรอยนี้เพื่อกันน้ำฝนรั่ว
          ถ้ามุงด้วยกระเบื้องใช้กระเบื้องครอบเป็นส่วนปิด ถ้ามุงด้วยจากหรือแฝก ใช้หลบจากหรือหลบแฝกเป็นส่วนครอบ ส่วนนี้จะทำเป็นพิเศษเพื่อกันน้ำฝนรั่วไหลเข้า

          บันได ส่วนประกอบของบันได คือ ลูกขั้นตามแนวนอน กับแม่บันไดตามแนวตั้ง ใช้สำหรับขึ้นจากพื้นดินไปสู่ชาน  บันไดแบบเดิมวางพาดกับพื้นและขอบพรึง ทำชักขึ้นเก็บบนนอกชานได้เมื่อเวลาค่ำคืน เพราะช่วยให้เกิดความปลอดภัยได้บ้างจากสัตว์ร้ายหรือขโมยลูกขั้นกลมมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๕ เซนติเมตร แม่บันไดมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๑๐ เซนติเมตร หรือไม้เหลี่ยมลูกขั้นขนาด ๓.๕x๗.๕ เซนติเมตร แม่บันไดขนาด ๕x๑๐ เซนติเมตร เจาะทะลุสอดเข้าเป็นขั้น ๆ ระยะห่างพอก้าวขึ้นสะดวก
          ต่อมาบ้านเมืองเจริญขึ้น หรือบ้านตั้งอยู่ในที่ชุมชน ห่างไกลจากสัตว์ป่า จึงทำบันไดแบบติดกับที่ เป็นชนิดแข็งแรง     และขึ้นลงได้สะดวกกว่าแบบเก่า มีลักษณะเป็นแผ่นไม้แบนขนาดประมาณ ๓.๕-๕x๒๐ เซนติเมตร แม่บันไดขนาด ๕x๒๐ เซนติเมตร

        (ดูเพิ่มเติมเรื่อง บ้านเรือนของเรา เล่ม ๗)