พระอริยบุคคล

พระอริยบุคคล

  พระอริยบุคคล หมายถึง บุคคลผู้ประเสริฐ ทางพุทธศาสนาถือว่าความเป็นพระอริยบุคคลนั้น กำหนดได้ด้วยการละสังโยชน์ (กิเลสที่ผูกมัดสัตว์) ไว้ในภพใครละได้น้อยก็เป็นอริยบุคคลชั้นต่ำ เมื่อละได้มากก็เป็นพระอริยบุคคลชั้นสูงขึ้นใครละได้หมดก็เป็นพระอรหันต์ สังโยชน์มี 10 อย่าง เทียบตามส่วนที่พระอริยบุคคลละได้เป็นลำดับดังนี้

 ที่มา: หนังสือ ความรู้สารพัดชื่อ ด้านภาษา วัฒนธรรมไทยและสังคมศึกษา เรียบเรียงโดย สมบัติ จำปาเงิน

 พระโสดาบัน ละสิ่งดังต่อไปนี้

   1) สักกายทิฏฐิ - ความเห็นว่าร่างกายเป็นของตน

   2) วิจิกิจฉา - ความสงสัยว่าพระวัตนตรัยดีจริงหรือ

   3) ศีลพตปรามาส - การเชื่อพิธีกรรมทางไสยศาสตร์เมื่อบรรลุเป็นพระโสดาบัน ยังต้องเวียนว่ายตายเกิดอีกไม่เกิน 7 ชาติแล้วจะบรรลุนิพพาน คือพระอรหันต์

พระอนาคามี ละขั้นพระโสดาบัน พระสกทาคามี และรวมอีก 2 คือ

   4) กามราคะ - ความติดใจในกามารมณ์

   5) ปฏิฆะ - ความขัดเคืองใจ

เมื่อบรรลุเป็นพระอนาคามี จะเลิกครองเรือน ประพฤติพรหมจรรย์ตายแล้วจะไปเกิดในพรหมโลก

พระอรหันต์ ละขั้นพระโสดาบัน พระสกทาคา พระอนาคามี และรวมอีก 5 คือ

   6) รูปราคะ - ความติดใจในรูป เช่นชอบของสวยงาม

   7) อรูปราคะ - ติดใจในของไม่มีรูป เช่นความสรรเสริญ

   8) มานะ - ความยึดถือว่าตัวเป็นนั่นเป็นนี่ เช่นติดในสมณศักดิ์

   9) อุทธัจจะ - ความฟุ้งซ่านแห่งจิต ไม่สงบใจ

   10) อวิชชา - ความไม่รู้อริยสัจสี่

เมื่อบรรลุเป็นพระอรหันต์ หากสิ้นชีวิตแล้วจะไม่เกิดอีก