ประเทศจีนเป็นเจ้าภาพจัดโอลิมปิกที่กรุงปักกิ่ง ในวันที่ 8 สิงหาคม (8) ค.ศ. 2008 ถึง 24 สิงหาคม (8) ค.ศ. 2008 โอลิมปิกครั้งนี้ถือเป็นโอลิมปิกเกมส์ครั้งที่สามของทวีปเอเซีย หลังจากโอลิมปิกที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ในปี พ.ศ. 2507 และโอลิมปิกที่กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ 1988 โดยพิธีเปิดจะเริ่มขึ้นเวลา 20 นาฬิกา (8 นาฬิกาตอนกลางคืน) ในเวลาปักกิ่ง
สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กีฬานั่นก็คือ มาสคอตสัญลักษณ์ประจำการแข่งขันนั้นเอง เช่นเดียวกับสัญลักษณ์ห้าห่วงของการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกที่นำเสนอผ่านสีและแรงบันดาลใจ “ฝูหวา” (Fuwa) มาสคอตประจำโอลิมปิกปี 2008 ที่กรุงปักกิ่งนั้นได้นำสานส์แห่งมิตรภาพและความสงบสุขพร้อมกับคำอวยพรจากประเทศจีนส่งผ่านไปยังเด็กๆ ทุกคนทั่วโลก
ฝูหวา (ภาษาจีน: 福娃; พินอิน: Fúwá) คือ มาสคอตประจำมหกรรมกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนปี 2008
มาสคอตทั้งห้าถูกนำเสนอผ่านความน่ารักของเด็กๆ ในรูปแบบของ สัตว์สำคัญ 4 ชนิดในประเทศจีนอันได้แก่ ปลา แพนด้า ละมั่งทิเบต (Tibetan Antelope) นกนางแอ่น และเปลวไฟโอลิมปิก
โดยแต่ละตัวมีชื่อเรียกน่ารักน่าหยิกดังนั้น เจ้าปลายน้อยมีชื่อว่า “เป้ยเป้ย” ส่วนแพนด้าตากลมชื่อว่า “จิงจิง” “ฮวนฮวน” เป็นพี่ใหญ่ ตัวแทนเปลวไฟแห่งโอลิมปิก “อิ๋งอิ๋ง” คือ ละมั่งทิเบต และนกนางแอ่นมีชื่อว่า “นีนี”
ที่เก๋ไปกว่านั้นเมื่อนำชื่อทั้งห้ามารวมกัน “เป่ย จิง หวน หยิง หนี่” (Bei Jing Huan Ying Ni) (北京欢迎你, Běijīng huānyíng nǐ) จะแปลได้ว่า “ปักกิ่งยินดีต้อนรับ” (Welcome to Beijing)
ฝูหวาจึงไม่ใช่เพียงมาสคอต หากเป็นทูตสันถวไมตรีตัวน้อยจากจีนที่ส่งคำเชิญไปยังทุกประเทศทั่วโลกนั่นเอง
แต่ว่าเจ้าฝูหวาไม่ได้ไฮโซแค่นี้ เพราะทั้งห้ายังเป็นตัวแทนทิวทัศน์อันสวยงาม ความฝัน และความปรารถนาของชาวจีน หากสังเกตที่หมวกเกราะของแต่ละตัว จะเห็นตัวแทนของธรรมชาติ อันได้แก่ น้ำ (sea) ป่าไม้ (forest) ไฟ (fire) ดิน (earth) และอากาศ (sky) อันเป็นสัญลักษณ์ที่มีอิทธพลในศิลปะพื้นบ้านของชาวจีนมาเป็นเวลายาวนานด้วย
มาทำความรู้จักฝูหวาแต่ละตัวกันดีกว่า ฝูหวาแต่ละตัวล้วนเป็นสัญลักษณ์แทนมงคลนามธรรม ดังรายละเอียดต่อไปนี้
เป้ยเป้ย (Beibei)
เป้ยเป้ย 贝贝 Beibei (เพศหญิง) ตามความเชื่อของจีน ปลาและน้ำ เป็นสัญลักษณ์ของความเจริญรุ่งเรืองและอุดมสมบูรณ์ ในขนบทางศิลป์ของจีนจะหมายถึงความรุ่งโรจน์และผลการเก็บเกี่ยว ชาวจีนใช้ภาพ “ปลาหลีกระโดข้ามประตูมังกร” เพื่อแสดงถึงความสำเร็จในกิจการและความใฝ่ฝันที่กลายเป็นจริง นอกจากนี้ “ปลา” ยังมีเสียงพ้องกับคำที่มีความหมายว่า “เหลือกินเหลือใช้” อีกด้วย เป้ยเป้ยจึงนำพรขอนี้ไปมอบแก่ทุกคน และยังเป็นตัวแทนของปีที่ดีและชีวิตที่ดีอีกด้วย
บนหมวกเกราะ ของเป้ยเป้ยนั้นแสดงถึงเส้นสายของคลื่น และลายน้ำอันเป็นที่รู้จักกันดีในภาพวาดของจีนมาแต่ช้านาน
ในบรรดาฝูหวาทั้งห้า หนูเป้ยเป้ยจึงเป็นตัวแทนแห่งความอ่อนน้อม และบริสุทธิ์สดใส เธอเก่งกีฬาทางน้ำเป็นที่สุด ตัวแทนห่วงโอลิมปิกสีฟ้า
จิงจิง (JingJing)
จิงจิง 晶晶 JingJing (เพศชาย) หมีแพนด้าตัวใหญ่ที่มีสัมมาคารวะ ในฐานะที่เป้นสัตว์ประจำชาติ จึงได้รับความนิยมไปทั่วโลก จิงจิงมาจากป่ากว้าง และเป็นสัญลักษณ์ของความสมัครสมานระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
อย่างที่รู้กันว่าแพนด้าที่แสนน่ารักน่าเอ็นดูนั้นเป็นทั้งสัตว์สงวนและสมบัติของชาวจีน จิงจิง แพนด้าน้อยจึงทำให้เด็กๆ ยิ้มได้เสมอ เขานำความสุขไปยังทุกหนทุนแห่ง เขาเต้นอย่างมีชีวิตชีวา พร้อมกับหูกลมๆ ที่ขยับไปมาดูน่าเอ็นดู
รูปดอกบัวบนหมวกเกราะของจิงจิงนั้นได้แรงบันดาลใจมากจากภาพวาดบนถ้วยชามลายครามสมัยราชวงศ์ซ่ง (ก่อนคริสต์ศักราช 960-1234) ซึ่งเป็นตัวแทนความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้และความสัมพันธ์อันดีระหว่างมนุษย์และธรรมชาติ จิงจิงนั่นคือ สื่อแสดงถึงความปรารถนาในการที่จะปกป้องธรรมชาติ และอนุรักษ์ ความงดงามนั้นไปจนชั่วลูกชั่วหลาน
เจ้าจิงจิงเป็นแพนด้าที่มองโลกในแง่ดี เขาเก่งเรื่องในการใช้กำลัง (ในทางที่ดี) และเป็น ตัวแทนของห่วงโอลิมปิกสีดำ
ฮวนฮวน (HuanHuan)
ฮวนฮวน 欢欢 HuanHuan (เพศชาย) ถือเป็นพี่ชายคนโตในบรรดาฝูหวาทั้ง 5 ตัว เป็นสัญลักษณ์แทนคบเพลิงโอลิมปิค ฮวนฮวนเป็นตัวแทนแห่งความฮึกเหิม ซึ่งนำจิตวิญญาณโอลิมปิคไปสู่คนทั่วโลกพี่ใหญ่ เป็นลูกพระเพลิง สัญลักษณ์เปลวไฟโอลิมปิกและความรักในการแข่งขัน ลูกพี่ฮวนนั้น วิ่งได้เร็ว กระโดดได้ไกล และแข็งแรงเป็นที่สุด เขาเป็นคนเปิดเผยและเป็นมิตรกับทุกคน เมื่อดวงไฟส่องแสงเปล่งประกาย คำเชิญอันอบอุ่นจากปักกั่งและคำอวยพรจากชาวจีนจะส่งไปไกลถึงทุกๆ คน
ลักษณะดวงไฟบนหมวกเกราะของฮวนฮวน นั้นได้แรงบันดาลใจจากภาพวาดบนฝาผนังใน DunHuang ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความโชคดี
ลูกพี่ฮวนเป็นคนสนุกสนาน กระตือรือร้น ชอบกีฬาเกี่ยวกับลูกบอล และเป็น ตัวแทนของห่วงโอลิมปิกสีแดง
อิ๋งอิ๋ง (YingYing)
อิ๋งอิ๋ง 迎迎 YingYing (เพศชาย) ละมั่งที่มีความปราดเปรียว และวิ่งเร็วปานสายฟ้าแลบ มาจากดินแดนตะวันตกอันแสนกว้างใหญ่ของจีน นำคำอวยพรที่เป็นมงคลแพร่ไปสู่ชาวโลก อิ๋งอิ๋งเป็นสัตว์สงวนซึ่งมีซึ่งมีเฉพาะในเขตที่ราบสูงชิงจั้ง ละมั่งน้อยผู้มีความปราดเปรียวว่องไว วิ่งไปทั่วแดน เป็นตัวแทนของดินหรือแผ่นดินจีนนั่นเอง อิ๋งอิ๋ง นำความแข็งแรง มีสุขภาพดี ไปมอบแก่ทุกคนนะจ๊ะ
ท่าท่างคล่องแคล้วของอิ๋งอิ๋งนั้นเป็นลักษณะเฉพาะของละมั่งบนที่ราบสูงทิเบตซึ่งได้รับความคุ้มครองในประเทศจีน หมวกเกราะของเขานั้นเป็นการผสมผสานศิลปะของทิเบตและซิงเกียงรวมถึงวัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อยทางฝั่งตะวันตกของประเทศจีน
อิ๋งอิ๋งนั้นเก่งในทางกรีฑาทั้งลู่และลาน ด้วยความรวดเร็วว่องไวของเขา อันเป็น ตัวแทนของห่วงโอลิมปิกสีเหลือง
นีนี (NiNi)
นีนี 妮妮 NiNi (เพศหญิง) นกนางแอ่นที่กระพือปีกบินบนท้องฟ้า รูปลักษณ์ของหนีหนีเกิดจากรูปนกนางแอ่นของทะเลทรายบนแผ่นว่าว ซึ่งนิยมใช้เล่นกันในปักกิ่ง คำว่า “เยี่ยน” ยังเป็นตัวแทนของเมือง “เยียนจิง” (ชื่อเรียกกรุงปักกิ่งในอดีต) ช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อนของจีน เด็กๆ ในกรุงปักกิ่งมักจะออกมาเล่นว่าวกันอย่างสนุกสนาน ในบรรดาว่าวเหล่านั้น ว่าวรูปนกนางแอ่นปีกสีทองเป็นหนึ่งในว่าวที่ได้รับความนิยมที่สุด
หมวกเกราะรูปปีกสีทองนั้นพานีนีบินไปทั่วทุกหนแห่ง โบกสะบัดนำโชคดีให้แก่ทุกคน นีนีนั้นเป็นเด็กน่ารักสดใส ร่าเริงดุจนกนางแอ่น เธอเก่งในเรื่องยิมนาสติก และเป็น ตัวแทนของห่วงโอลิมปิกสีเขียว
หลังจากที่ฝูหวานำออกวางจำหน่ายในตลาด ก็ได้รับความนิยมจากชาวจีนเป็นอย่างมาก ภายในเวลาไม่ถึงครึ่งเดือน สินค้าชนิดนี้ก็ขาดตลาด แต่ก็เป็นนิมิตหมายที่ดีของสัญลักษณ์โอลิมปิคในปักกิ่งเกมส์ว่าจะนำรายได้จำนวนมหาศาลมาสู่จีน อย่างไรก็ดี ความนิยมชมชอบของชาวจีนจำนวนมาก ก็เป็นเหตุผลให้มีผู้ดัดแปลงฝูหวาเป็นูปลักษณ์อื่นๆ ที่หลากหลายต่างหากไปจากรูปที่เป็นทางการ เพื่อนสนองความต้องการของชาวจีนและชาวโลก
ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก The Official Mascots of Beijing 2008 Olympic Games (http://en.beijing2008.cn/)
แปลและเรียบเรียง โดย นายน้อย
