เรือนคหบดี เป็นเรือนของผู้มีฐานะ เจ้าของตั้งใจสร้างขึ้นให้มีขนาดใหญ่โตหรูหรา เห็นได้ชัดเจนจากการวางผัง เรือนหมู่นี้ประกอบด้วย
๑. เรือนนอน เป็นเรือนประธาน มี ๓ ช่วงเสา
๒. เรือนสำหรับลูก มีขนาดเท่ากันหรือย่อมลงมา อยู่ตรงข้ามกับเรือนพ่อแม่ เรียกว่าเรือน "รี" หันหน้าจั่วไปทางเดียวกัน
๓. เรือนขวาง มีลักษณะเป็นเรือนโปร่งมี ๓ ช่วงเสา สำหรับเป็นที่พักผ่อน รับแขก รับประทานอาหาร เลี้ยงพระ และใช้จัดงานประเพณีต่างๆ เช่น โกนจุก แต่งงาน ฯลฯ
๔. เรือนครัว ตั้งอยู่ทางด้านหลัง มีขนาดเล็ก ๒ ช่วงเสา ฝาขัดแตะโปร่ง มีช่องระบายควันไฟบนหน้าจั่ว ทำเป็นรูปพระอาทิตย์ มีรัศมีบ้าง เป็นไม้เว้นช่องบ้าง ครัวของเรือนคหบดีนั้น มักมี ๒ หลัง ใช้ทำอาหารคาว ๑ หลัง ทำอาหารหวานอีก ๑ หลัง
๕. หอนก คหบดีผู้มีฐานะมักจะมีงานอดิเรกคือ เลี้ยงนกไว้ดูเล่น และฟังเสียงร้อง เพื่อนำไปประกวดกัน นอกจากเลี้ยงนกแล้ว ยังเลี้ยงปลากัด ปลูกบอน ว่าว ตะโกดัด ข่อยดัด บัวใส่ตุ่ม ฉะนั้น เราจะเห็นมีเรือนหลังเล็ก ๆ ขนาด ๒ ช่วงเสา มีฝา ๓ ด้าน แขวนกรงนกเขา หรือนกอื่น ๆ ไว้เป็นแถว เรือนทั้งหมดเชื่อมด้วยชานเปิดโล่งเช่นเดียวกับเรือนประเภทอื่น ๆ แต่บนชานจะเจาะทะลุลงไปชั้นล่าง เพื่อปลูกต้นไม้ใหญ่ไว้ตรงกลาง มีต้นจำปี จำปา ขนุน มะม่วง เป็นต้น เพื่ออาศัยร่มเงา และเพื่อให้เรือนมีความกลมกลืนกับธรรมชาติได้ดียิ่งขึ้น
[กลับหัวข้อหลัก]
เรือนไทยภาคกลาง
