ไม่ว่าจะเป็นมะเร็งของอวัยวะใดก็ตาม อาการและอาการแสดงจะประกอบด้วย ๔ กลุ่มใหญ่

          อาการจะเกิดในบริเวณอวัยวะ หรือตำแหน่งที่เป็นมะเร็งก้อน ซึ่งในระยะที่เพิ่งเริ่มเป็นจริงๆ อาจจะไม่มีอาการอะไรเลย โดยเฉพาะถ้าเป็นกับอวัยวะภายในทำให้วินิจฉัยโรคในระยะนี้ได้ยาก เมื่อโรคเป็นมากขึ้นจนเป็นก้อนมะเร็งจะมีการเบียดและทำลายเนื้อเยื่อของอวัยวะต้นกำเนิด ทำให้อวัยวะนั้นๆ เสียหน้าที่ไป ต่อมาก็จะมีการลุกลาม แทรกซึมไปทำลายอวัยวะใกล้เคียงอีกด้วย โดยที่ไม่มีอะไรไปขวางกั้นมันได้แม้แต่กระดูกมันจะทำให้กระดูกผุกร่อนหรือหักไปเลย เมื่อลามไปถึงหลอดเลือดก็จะมีการทำลายของผนังหลอดเลือด ทำให้มีเลือดออก เมื่อลุกลามไปที่ท่อทางเดินต่างๆ ของร่างกาย ก็จะทำให้เกิดการอุดตันของท่อทางเดินต่างๆ หรือไม่ก็ทะลุไปเลย  เช่น กลืนอาหารไม่ลง หายใจไม่ออก ลำไส้ทะลุ ฯลฯ เป็นต้น
          ในระยะที่เริ่มเป็น  จะไม่มีอาการเจ็บปวดแต่อย่างใด  แต่เมื่อมีการลุกลามไปถึง หรือมีการทำลายกระดูกหรือเส้นประสาทแล้ว จะทำให้ปวดมาก แม้แต่จะรับประทานยาแก้ปวดก็ไม่หาย  นับว่าเป็นความทุกข์ทรมานเป็นอย่างยิ่ง ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักจะมาพบแพทย์เพื่อขอรับการรักษาก็ต่อเมื่อเกิดอาการปวดแล้ว ซึ่งก็สายเกินไปที่จะรักษาให้หายขาดได้เสียแล้ว
          เพื่อความเข้าใจง่ายจึงขอกล่าวอาการคร่าวๆ ของมะเร็งที่เป็นกับระบบอวัยวะที่สำคัญ  ดังนี้คือ
          ก. มะเร็งของระบบผิวหนัง  ส่วนใหญ่จะเริ่มจากมีการเปลี่ยนแปลงของไฝ ปาน หรือจุดตกกระในคนแก่ โดยจะมีอาการคันแตกเป็นแผลแล้วไม่ยอมหายขอบแผลอาจมีสีดำ ในระยะหลังจะโตเร็วและมีเลือดออก
          ข. มะเร็งของระบบทางเดินอาหาร ในช่องปากจะมีแผลโดยเริ่มจาก ฝ้าขาวๆ (leukoplakia) ก่อนบริเวณหลอดอาหารจะเริ่มจากการเจ็บเวลากลืนอาหารและกลืนลำบากหรือกลืนไม่ลง บริเวณกระเพาะอาหารอาจจะเริ่มจากแผลในกระเพาะอาหาร  มีอาการปวดท้อง  ท้องอืด  แน่นท้อง อาเจียนเป็นเลือด  อุจจาระมีสีดำ  คลำได้ก้อนที่บริเวณยอดอก  บริเวณลำไส้ส่วนปลาย มักจะเริ่มจากมีอาการท้องผูกสลับกับท้องเดินอุจจาระเป็นมูกเลือด เป็นต้น
          ค. มะเร็งของระบบทางเดินหายใจ มีอาการเสียงแหบ ไอ เสมหะปนเลือด เจ็บแน่นหน้าอก หอบเหนื่อย หน้าและคอบวม เป็นต้น
          ง. มะเร็งของระบบน้ำเหลือง   จะมีก้อนจากการโตของต่อมน้ำเหลือง โดยเฉพาะบริเวณคอ รักแร้ ขาหนีบ และในช่องท้อง
          จ. มะเร็งของระบบเลือด  จะมีอาการอ่อนเพลียซีดจากโลหิตจาง เลือดออกง่ายโดยเฉพาะใต้ผิวหนัง อาจพบจ้ำเลือด
          ฉ. มะเร็งของระบบอวัยวะสืบพันธุ์ ในเพศหญิง บริเวณเต้านมจะเริ่มจากมีก้อน  มีเลือด หรือน้ำเหลืองออกจากหัวนมในระยะแรกๆ มีแผลหรือคันบริเวณอวัยวะเพศ มีตกขาว หรือมีเลือดออกทางช่องคลอด มีการผิดปกติของประจำเดือน ในเพศชายจะมีแผลที่อวัยวะเพศคล้ายแผลจากกามโรค มีปัสสาวะขัด มีก้อนที่อัณฑะ เป็นต้น
[กลับหัวข้อหลัก]

          เมื่อโรคเป็นมากขึ้น ต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียงจะโตเป็นก้อน มักจะแข็ง ระยะแรกจะเคลื่อนไหวได้เวลาจับ และต่อมาจะยึดแน่น เห็นได้ชัดเจนในมะเร็งบริเวณศีรษะ และลำคอ

[กลับหัวข้อหลัก]

          มะเร็งจะมีผลทำให้สรีรวิทยาและเมตาโบลิซึมของร่างกายผิดไปจากปกติเกือบทุกระบบ โดยที่เซลล์มะเร็งจะปล่อยพิษให้ซึมซาบไปทั่วร่างกาย ทำให้มีอาการอ่อนเพลีย  เบื่ออาหาร ซูบซีด และในระยะสุดท้ายจะผอมแห้ง มะเร็งบางชนิดสามารถหลั่งฮอร์โมนได้   จึงทำให้ร่างกายมีการผิดปกติตามแต่ชนิดของฮอร์โมน  เช่น มะเร็งของรังไข่ที่หลั่งฮอร์โมนเพศชายจะทำให้ผู้ป่วยหญิงมีลักษณะคล้ายผู้ชาย เช่น มีหนวด เสียงห้าว เป็นต้น

[กลับหัวข้อหลัก]

          อาการชนิดนี้ ขึ้นอยู่กับว่ามะเร็งทุติยภูมิจะไปเกิดที่อวัยวะใด ก็จะปรากฏอาการของการผิดปกติของอวัยวะนั้นๆ เพิ่มขึ้นมาด้วย เช่น ถ้าแพร่กระจายไปที่ปอดก็ทำให้เกิดอาการไอ หอบ หรือมีน้ำท่วมปอดถ้าแพร่กระจายไปที่สมอง จะทำให้ปวดศีรษะอย่างมากจนถึงหมดสติไม่รู้สึกตัว เป็นต้น

          สัญญาณอันตราย ๗ ประการ
          เนื่องจากว่าในการรักษาโรคมะเร็ง  จะได้ผลดีก็ต่อเมื่ออยู่ในระยะที่เพิ่งเริ่มเป็นเท่านั้น ฉะนั้นการรู้ว่าเป็นโรคมะเร็งแล้วได้โดยเร็วที่สุดย่อมจะเป็นผลดีอย่างยิ่ง  สัญญาณอันตราย ๗ ประการที่ควรจำ ที่เตือนว่าอาจจะเป็นมะเร็ง คือ
          ๑. การเป็นแผลที่ไม่รู้จักหาย  แผลโดยทั่วๆไป ควรจะหายภายในเวลาไม่เกิน ๒ สัปดาห์ ถ้านานเกินระยะเวลานี้น่าจะสงสัยว่าเป็นแผลมะเร็งได้
          ๒. การมีตุ่ม ไต ก้อนแข็งใต้ผิวหนัง โดยเฉพาะบริเวณเต้านม ช่องท้อง หรือมีต่อมน้ำเหลืองที่โตผิดปกติโดยเฉพาะบริเวณคอ รักแร้ หรือขาหนีบ
          ๓. อาการไอเรื้อรัง หรือมีเสียงแหบแห้งอยู่นาน
          ๔. อาการผิดปกติเรื้อรัง เกี่ยวกับกระเพาะอาหารลำไส้ การกลืน หรือการถ่ายอุจจาระ
          ๕. การเปลี่ยนแปลงทุกชนิดที่ปรากฏที่หูด ไฝปาน ที่มีมาก่อน
          ๖. การมีเลือด  น้ำเหลือง หนอง ที่ผิดปกติออกมาจากทวารต่างๆ  ของร่างกาย
          ๗. การผิดปกติของประจำเดือนในหญิง
          สัญญาณอันตรายทั้ง  ๗ ประการนี้ เป็นเครื่องเตือนให้ทราบว่าอาจจะเป็นมะเร็งได้ หรืออาจจะไม่ใช่ก็ได้ แต่ผู้ที่จะบอกได้แน่นอนว่าเป็นมะเร็งหรือไม่นั้น ได้แก่  แพทย์  ฉะนั้นถ้าปรากฏอาการดังกล่าวอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังที่กล่าวข้างบนนี้ ขอให้รีบไปปรึกษาแพทย์ทันทีอย่ารีรอ ถ้าเป็นมะเร็งก็จะอยู่ในระยะที่เพิ่งเริ่มเป็นและมีโอกาสจะรักษาให้หายขาดได้มาก
[กลับหัวข้อหลัก]