เว็บไซต์    สารบัญเว็บไทย    หางาน   วิดีโอ    เพลง    ข่าว     ความรู้    ถามตอบ    ไฟล์ข้อมูล  
 
หาอะไร  
หาแบบละเอียด
ช่วยเหลือ
 
สมัครสมาชิก

สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8 > ระบบการหายใจ
ระบบการหายใจ  
 

 
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8
 
ระบบการหายใจ โดย นายแพทย์วิเชียร ดิลกสัมพันธ์ และนายแพทย์ชูศักดิ์ เวชแพศย์


ระบบการหายใจ แบ่งได้เป็น ๒ ส่วน คือ

          ๑. ส่วนที่เป็นทางผ่านของลมหายใจ ได้แก่ จมูก ปาก คอหอย กล่องเสียง หลอดลมใหญ่ (trachea)หลอดลมย่อย (bronchi)และแขนงภายในปอดทั้งสองข้าง

          ๒. ส่วนที่ทำหน้าที่หายใจ คือทำการแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนในอากาศหายใจ กับคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือด ได้แก่ ถุงลม


[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

หัวข้อ

กล่องเสียง

          โครงสร้างของกล่องเสียงประกอบด้วยกระดูกอ่อนหลายชิ้น ซึ่งบางชิ้นมีเส้นใยพังผืดยืดหยุ่นมาก กระดูกอ่อนเหล่านี้ถูกยืดกันด้วยเอ็น (ligaments) และเยื่อพังผืด และยังต่อกันเป็นข้อต่อเพื่อให้มีการเคลื่อนไหวได้ด้วย

          กล่องเสียงยาว ๔-๕ เซนติเมตร ในผู้ใหญ่เพศชายและยาว ๓.๕ เซนติเมตร ในผู้ใหญ่เพศหญิง อยู่ติดต่อกับคอหอยส่วนกล่องเสียง

          กล่องเสียงจะถูกยกสูงขึ้นเมื่อหงายศีรษะ และเลื่อนต่ำลงเมื่อก้มศีรษะ และการเลื่อนขึ้นบนยังเห็นได้ในขณะกลืน  กล่องเสียงคลำพบได้ทางด้านหน้าของคอในแนวกลางตัว เรียกว่า ลูกกระเดือก

          ทางเข้ากล่องเสียง อยู่ในแนวเฉียงลงล่างจากหน้าไปหลัง  ซึ่งมีกล้ามเนื้อทำให้ทางเข้ากล่องเสียงปิดได้ ป้องกันมิให้อาหารตกลงไปในกล่องเสียง

          ภายในกล่องเสียงมีโพรงกล่องเสียง ซึ่งมีรอยนูนขึ้นมา ๒ คู่ คู่บนเรียกว่า รอยนูนเวสติบูลาร์ (vestibular fold)คู่ล่างเรียกว่ารอยนูนโวคอล (vocal fold) ซึ่งมีเอ็นสายเสียงอยู่ภายใน

          ภายในกล่องเสียงมีกล้ามเนื้อลายเล็กๆ หลายมัด เพื่อควบคุมทางเข้ากล่องเสียงและรอยนูนเวสติบูลาร์ ป้องกันไม่ให้อาหารและสิ่งแปลกปลอมตกลงไปในกล่องเสียง และควบคุมการเปิดปิดของสายเสียง ทำให้เกิดเสียงและจะปิดสนิทในขณะกลั้นหายใจ


[กลับหัวข้อหลัก]

กล่องเสียง แสดงช่องทางเข้าซึ่งมองจากด้านหลังเมื่อเอาผนังหลังของคอหอยออกไปแล้ว

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
หลอดลมใหญ่

          ต่อลงมาจากกล่องเสียง ยาว ๔ เซนติเมตร ในเด็กเกิดใหม่ และยาว ๙ - ๑๐ เซนติเมตรในผู้ใหญ่ มีขนาดกว้าง ๕ x ๖ มิลลิเมตรในเด็กเกิดใหม่ และขนาด ๑๖ x ๑๔ มิลลิเมตร ในผู้ใหญ่อยู่หน้าหลอดอาหารทอดผ่านส่วนคอมาสู่ช่องอก แล้วแยกเป็นสองง่าม เป็นหลอดลมย่อยซ้ายและขวา เข้าสู่ปอดซ้าย และขวา

          ผนังประกอบด้วยกระดูกอ่อนรูปเกือกม้าประมาณ ๑๕- ๒๐ วง ปลายหลังของกระดูกอ่อนซึ่งไม่ต่อกันจะถูกยึดไว้ด้วย   พังผืดและกล้ามเนื้อเรียบ เพื่อให้หลอดลมใหญ่แคบลงและกว้างขึ้นได้


[กลับหัวข้อหลัก]

หลอดลมใหญ่ หลอดลมย่อยสู่ปอด และปอดทั้งสองข้าง

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
หลอดลมย่อย

          หลอดลมย่อยซ้ายและขวา ซึ่งแยกจากหลอดลมใหญ่เข้าสู่ขั้วปอดซ้ายและขวาตามลำดับ หลอดลมย่อยข้างซ้ายยาว ๕ เซนติเมตร ข้างขวายาว ๒.๕ เซนติเมตร

          หลอดลมย่อยซ้ายขวานี้  เมื่อเข้าปอดแล้วก็ยังแยกแขนงออกไปเป็นหลอดลมเล็กๆ อีกมากมายภายใจปอด


[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
ปอด

           เป็นอวัยวะสำหรับการหายใจ อยู่อย่างอิสระในช่องเยื่อหุ้มปอด เว้นแต่ตรงขั้วปอด ปอดยึดติดกับหลอดลมใหญ่  โดยหลอดลมย่อย ยึดติดกับหัวใจโดยหลอดเลือดที่เข้าสู่ปอดและออกจากปอด ปอดมี ๒ ข้าง คือ ปอดขวา และปอดซ้าย

          รูปร่างของปอด  คล้ายรูปกรวยผ่าซีก มียอดอยู่บนฐานกว้างอยู่ข้างล่างชิดกับกะบังลม ปอดขวามีร่องแยกออกได้เป็น ๓ กลีบ ปอดซ้ายมีร่องแยกออกเป็น ๒ กลีบ ปอดขวาหนักเฉลี่ย ๖๒๐ กรัม ปอดซ้ายหนักเฉลี่ย ๕๖๐ กรัม

          ปอดเป็นอวัยวะที่ยืดหดได้มาก ในเด็กมีสีชมพูอ่อน แต่ผู้ใหญ่มักจะมีจุดสีเทาหรือสีดำ ซึ่งเกิดจากการสะสมของฝุ่นละอองจากอากาศที่หายใจเข้าไป ปอดมีน้ำหนักเบาและมีรูพรุนเต็มไปหมด ปอดจึงลอยน้ำและเมื่อบีบจะมีเสียงกรอบแกรบ แต่ในเด็กเกิดใหม่ที่ยังไม่เคยหายใจเลย ปอดค่อนข้างแข็งและจมน้ำ จึงใช้พิสูจน์ว่าเด็กเกิดมาหายใจหรือยัง ถ้าเด็กเคยหายใจครั้งแรก จะมีอากาศและเลือดเข้าปอดมากขึ้น ทำให้ปอดเปลี่ยนลักษณะเป็นนุ่มคล้ายฟองนี้ และลอยน้ำได้

          ลักษณะภายในของปอดประกอบด้วยหลอดลมเล็กๆ หลอดเลือด และส่วนที่ทำหน้าที่หายใจจริงๆ คือ ถุงลม ซึ่งทำหน้าที่แลกเปลี่ยนก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือด กับออกซิเจนในอากาศ ที่ผิวนอกของปอดหุ้มด้วยเยื่อหุ้มปอดบางๆ

          หลอดลมย่อยเมื่อเข้าปอดก็แยกแขนงไปสู่กลีบปอดแต่ละกลีบ และแยกแขนงเล็กลงๆ จำนวนมากมายภายในปอด ถัดไปเป็นถุงลมซึ่งมีผนังบางมากและมีหลอดเลือดฝอยต่อกันเป็นร่างแหล้อมรอบ จึงมีการแลกเปลี่ยนก๊าซได้


[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

บรรณานุกรม
• นายแพทย์ชูศักดิ์ เวชแพศย์
• นายแพทย์วิเชียร ดิลกสัมพันธ์

[กลับหัวข้อหลัก]
 
ผู้สนับสนุน
อยากเห็นเว็บไซต์ของท่านตรงนี้ คลิกที่นี่
สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8 > ระบบการหายใจ