ขั้นแรก ต้องระบุคำสั่งค้นหา (Find) เพื่อค้นหาระเบียนที่น่าสนใจว่ามีหรือไม่ ถ้ามี อยู่ที่ไหนและเมื่อหาพบแล้ว จึงใช้คำสั่งนำออกมา (Get) เพื่อจะดึงข้อมูลระเบียนนั้นออกมาจากฐานข้อมูลอย่างไรก็ตาม ภาษาที่ใช้สำหรับแบบจำลองข้อมูลนี้เป็นภาษาขั้นต่ำ เช่นเดียวกับภาษาจัดดำเนินการของแบบจำลองข้อมูลเชิงลำดับชั้น ตัวอย่างของภาษาประเภทนี้คือ
นอกจากคำสั่งค้นหา (Find) และคำสั่งนำออกมา (Get) แล้ว ก็ยังมีคำสั่งอื่นๆอีก ได้แก่ คำสั่งจัดเก็บ (Store) คำสั่งลบทิ้ง (Erase) คำสั่งลบออกทั้งหมด (Erase All) คำสั่งเปลี่ยนแปลง (Modify) คำสั่งต่อ (Connect) คำสั่งยกเลิกการต่อ (Disconnect) คำสั่งต่ออีกครั้ง (Reconnect) ตัวอย่างของระบบจัดการฐานข้อมูลที่มีใช้และจำหน่ายในท้องตลาด และมีพื้นฐานเป็นแบบจำลองข้อมูลเชิงเครือข่ายคือ ทิอินทิเกรตเท็ด เดทาเบสแมเนจเมนต์ (the Integrated Database Manage-
ment System : IDMS) ไอดีเอส ทู ของ ฮันนีเวลล์ (IDS II of Honeywell) ดีเอ็มเอส ทู ของ เบอร์โรส (DMS II of Burroughs) ดีเอ็มเอส ๑๑๐๐ ของ ยูนิแว็ก (DMS 1100 of UNIVAC) แว็กซ์ดีบีเอ็มเอส ของ ดิจิทัล อีควิปเมนต์ (VAX-DBMS of Digital Equipment) และอิมเมจ ของ ฮิวเล็ตต์แพกการ์ด (IMAGE of Hewlett-Packard) เป็นต้น
ภาษาจัดดำเนินการแบบจำลองข้อมูลเชิงเครือข่าย
