เป็นตึก ๒ ชั้นสร้างต่อทางทิศใต้ของพระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท สร้างตามยาวจากทิศเหนือไปทิศใต้ อยู่ทางทิศตะวันออกของพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท หลังคา มีลักษณะพิเศษสำหรับพระที่นั่งองค์นี้ คือเป็นหลังคาที่มีมุขทะลุขื่อขึ้นมา เรียกว่า ทรงประเจิด หลังคาตอนล่างซ้อน ๒ ชั้น มุงด้วยกระเบื้องหินชนวนทรงคล้ายหลังคาปั้นหยา ตอนบนเป็นหลังคาทรงไทยมีช่อฟ้า ใบระกา และหางหงส์
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น เพื่อใช้เป็นสถานที่ประชุมที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินประพาสยุโรปครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๔๔๐ ได้ทรงใช้เป็นที่ประชุมที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน โดย พระองค์เสด็จพระราชดำเนินมาประทับเป็นองค์ประธานทุกครั้งที่มีการประชุม
เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๘ ยังทรงพระเยาว์ และตอนต้นรัชกาลปัจจุบัน คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ก็ได้ใช้เป็นที่ประชุมปฏิบัติหน้าที่บริหารราชการแผ่นดิน
เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบันเสด็จขึ้นครองราชสมบัติแล้ว ก็ยังใช้เป็นที่ประชุมองคมนตรีอยู่ระยะหนึ่ง ในเดือนตุลาคม พ.ศ. ๒๔๙๙ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จออกทรงผนวช สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงปฏิบัติพระราชกิจในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ก็ได้ทรงใช้เป็นที่ประชุมองคมนตรี
อนึ่งในวันพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าในวันฉัตรมงคลทุกปี ผู้รับพระราชทานสูงอายุไม่สามารถเข้าเฝ้ารับพระราชทานบนพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทได้ จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน ณ พระที่นั่งราชกรัณยสภา
[กลับหัวข้อหลัก]
พระบรมมหาราชวัง (วังหลวง) พระราชวังในสมัยรัชกาลที่ ๑
