สนุก! ค้นหาตรวจหวยข่าว อีเมล์ หาเพื่อนคิวคิว ฟังเพลง คลาสสิฟายด์ ริงโทน เล่นเกมส์ ดูทั้งหมด »
 
  เว็บไซต์    สารบัญเว็บไทย    หางาน   วิดีโอ    เพลง    ข่าว     ความรู้    ถามตอบ    ไฟล์ข้อมูล  
 
 
หาแบบละเอียด
ช่วยเหลือ


สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 7 > ผีเสื้อในวงศ์ต่างๆของประเทศไทย
ผีเสื้อในวงศ์ต่างๆของประเทศไทย  
 

 
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 7
 
ผีเสื้อในวงศ์ต่างๆของประเทศไทย โดย นายจารุจินต์ นภีตะภัฎ
          ผีเสื้อหลากสีในประเทศไทย พอจะแบ่งออกได้เป็น ๔๐ วงศ์ (family) ดังต่อไปนี้
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

หัวข้อ

วงศ์ผีเสื้อหนอนหอย (Eucleidae)
          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีลำตัวอ้วน ปีกสั้น แต่บินได้เร็ว ส่วนมากมีสีน้ำตาลแต้มเขียวหรือน้ำตาลแดง ส่วนปากเสื่อมไปมากไข่มีรูปร่างแบนคล้ายเหรียญ  หนอนมีรูปร่างแปลกจากวงศ์อื่นๆ โดยมีรูปร่างคล้ายตัวทาก   มีสีและลวดลายต่างๆ สวยงาม  หัวซ่อนอยู่ใต้ลำตัว  รอบๆ ตัวมีกระจุกขนที่มีพิษทำให้ผู้ที่โดนมีอาการปวดแสบปวดร้อน  จึงเรียกกันว่า "ตัวเขียวหวาน" หนอนบางชนิดมีลำตัวเรียบ  ไม่มีหนามเลย  ชนิดที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เช่น  Parasa  lepida  กินใบพืชหลายชนิด และ Thosea spp. กินใบไม้ผลหลายชนิด
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนหอย

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนมะไฟ (Zygaenidae)

          ผีเสื้อกลางคืนที่ออกหากินในเวลากลางวัน  สีสดใสบอกความเป็นพิษในตัว จึงมีผีเสื้อชนิดอื่นๆ มาเลียนแบบ ในประเทศไทย  พบว่าเป็นศัตรูของไม้ผล  กินใบมะไฟ คือ Cyclosia  panthona  และ C. papilionaris
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนมะไฟ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนเจาะผ้า (Tineidae)

          ผีเสื้อขนาดเล็ก   สีเทา  น้ำตาล  ดำ  หรือค่อนข้างขาวบางชนิด มีจุดวาวๆ อย่างโลหะ ปีกยาวเรียว  เวลากางออกมีขนาดไม่เกิน  ๑/๒ นิ้ว  ชนิดที่ตัวหนอนกินขนนก และเสื้อผ้าในบ้านคือ Tineola  bisselliella  ปัจจุบัน  ไม่ก่อความเสียหายมากนัก   เนื่องจากมีการใช้ยาฆ่าแมลง และเสื้อผ้าที่ทอด้วยเส้นใยสังเคราะห์กันมากขึ้น

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนปลอก (Psychidae)

          วงศ์นี้พบอาศัยอยู่ทั่วโลก   คนส่วนมากจะรู้จักตัวหนอนที่ทำปลอกหุ้มตัวด้วยเศษพืชต่างๆ  นับตั้งแต่เริ่มฟักออกจากไข่  มันจะค่อยๆ ขยายขนาดของปลอกหุ้ม เมื่อเติบโตขึ้นมาผีเสื้อตัวเมียไม่มีปีก และไม่กินอาหาร  อาศัยอยู่ภายในปลอกที่ห่อหุ้มตัว  ผีเสื้อตัวผู้จะตามกลิ่นมาผสมพันธุ์กับตัวเมีย  ไข่จะยังคงอยู่ในตัวแม่ที่ตายแล้ว  จนฟักออกเป็นตัว จึงออกจากซากตัวแม่ชนิดที่สำคัญในประเทศไทย มีหนอนปลอกมะพร้าว  (Mahasenacorbetti)

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนชอนใบ (Gracilaridae)

          ผีเสื้อขนาดเล็กมาก ปีกยาวเรียว ขอบปีกมีแผงขนยาวตัวหนอนมีลักษณะแบน ชอนเข้าไปอาศัยอยู่ในใบไม้   จนโตเต็มที่ในใบๆเดียว บางครั้งจะเข้าดักแด้ในใบไม้ด้วย รูปร่างของแผลบนใบจะแตกต่างกันไปตามชนิด  มักกินใบพืชชนิดหนึ่งๆ หรือพืชในกลุ่มหนึ่งๆ เท่านั้น   พวกที่เป็นศัตรูไม้ผล  เช่นหนอนชอนใบละมุด  (Acrocercops  symbolopis)

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนใยผัก (Plutellidae)

          หนอนพวกนี้  ชาวสวนผักรู้จักกันดี  ตัวเล็กสีเขียวใช้ใยห่อหุ้มตัวไว้ใต้ใบผัก    เวลาตกใจจะดีดตัวลงจากใบ   โดยมีใยห้อยลงไป   ผักที่ชอบคือ   ผักคะน้า   ผักกาด  มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า  Plutella  xylostella ผีเสื้อมีขนาดเล็ก  ปีกค่อนข้างยาวสีคล้ำ  มีแถบขาวบนปีก

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อปีกใส (Sesiidae)

          ส่วนมากมีสีฉูดฉาด  ปีกยาวเรียว  มักมีบริเวณใสๆ บนปีก  มองทะลุลงไปได้   หนวดพองออกตอนปลาย  คล้ายหนวดของพวกผีเสื้อกลางวัน   ปลายท้องมีกระจุกขนรูปคล้ายพัด ส่วนมากอาศัยอยู่ในซีกโลกภาคเหนือ   ออกหากินในเวลากลางวันบางชนิดในขณะบินดูคล้ายพวกผึ้งหรือต่อแตน   หนอนเจาะกินอยู่ภายในลำต้นและรากพืช


[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อลายจุด (Yponomeutidae)

          ผีเสื้อขนาดเล็กถึงขนาดกลาง   บริเวณหัวดูเรียบกว่าผีเสื้อพวกอื่นๆ ปีกสีสวย หรือสีหม่น     บางชนิดที่ปลายปีกคู่หน้ามีลักษณะคล้ายขอ หนอนบางชนิดอาศัยอยู่เป็นกลุ่มในรังที่ทำด้วยใยเหนียว  บางชนิดเป็นหนอนชอนใบ บางชนิดเจาะผลไม้

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อลายจุด

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนเจาะไม้ (Cossidae)

          วงศ์ผีเสื้อขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่มาก   ปีกค่อนข้างยาว ลำตัวใหญ่มาก   มีขนปกคลุมแน่น  การเรียงของเส้นปีก เป็นแบบโบราณ   จำนวนเส้นปีกมีมากกว่าปกติ   และมีเซลล์ปีกเล็กๆ หลายเซลล์    หนอนเจาะเข้าไปอาศัยอยู่ในเนื้อไม้ใช้เวลาหลายปี    กว่าจะโตเต็มที่   มักพบปลอกดักแด้คาอยู่ปากรูที่หนอนเจาะเอาไว้   ในประเทศไทยมีชนิดที่สำคัญ   ๒   ชนิด  คือ หนอนเจาะสัก (Xyleutes    ceramicus)   และหนอนกาแฟสีแดง(Zeuzera   coffeae)
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนเจาะไม้

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนม้วนใบ (Tortricidae)

          ผีเสื้อวงศ์นี้พบแพร่กระจายทั่วโลก   ปีกกว้างไม่เกิน  ๑นิ้ว  ปลายปีกตัดตรงหรือโค้ง  เวลาเกาะหุบปีกดูคล้ายรูปกระดิ่งหนอนในวงศ์นี้กินใบพืชหลายชนิด   มันจะใช้ใยยึดใบเดี่ยวหรือมากกว่า ๑ ใบ  ชนิดที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ  คือ  หนอนม้วนใบส้ม (Cacoecia  micaceana)

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อปีกตัด (Olethreutidae)

          ลักษณะโดยทั่วไปคล้ายกับผีเสื้อในวงศ์ก่อน   พบอยู่ทั่วโลกปีกสีน้ำตาลหรือเทา หลายชนิดเป็นศัตรูพืชที่ร้ายแรง   โดยเฉพาะในเขตอบอุ่น Carpocapsa     pomonella เจาะเข้าไปในต้นและผลของแอปเปิล บางชนิดทำให้เกิดปมบนกิ่งหรือต้น

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนกอ (Pytralidae)

          วงศ์ที่ใหญ่เป็นอันดับ ๓  ของพวกผีเสื้อ     ส่วนมากมีปีกยาวเรียว ส่วนท้องเรียวแหลม  ขายาว     โดยทั่วไปปีกมีสีหม่นบางชนิดมีลายขีดวาวคล้ายโลหะ   ตอนโคนส่วนท้องมีอวัยวะรับเสียงอยู่คู่หนึ่ง  ส่วนมากออกหากินในเวลากลางคืน  หนอนเป็นศัตรูสำคัญของพวกธัญพืช  เช่น  ผีเสื้อชีปะขาว (Tryporyzaincertulas) ผีเสื้อหนอนกอข้าว  ในสกุล  Chilo และChilotraea นอกจากนี้  หนอนในวงศ์นี้ยังเป็นหนอนม้วนใบของพืชอื่นๆ อีกหลายชนิด  เช่น  มันเทศ  ละมุด  ถั่ว  ฟัก  แฟง  เป็นต้น  หนอนบางกลุ่มดัดแปลงตัวเพื่ออาศัยอยู่ใต้น้ำ  สร้างเหงือกไว้หายใจ   อาศัยอยู่ในปลอก  กัดกินพืชน้ำเป็นอาหาร  ชนิดที่มีความสำคัญมากในประเทศไทย    คือ หนอนเจาะลำต้นข้าวโพด  (Ostrinia  salentialis)

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนกอ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อปีกแฉก (Pterophoridae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีขนาดเล็ก ลำตัวและขายาว ปีกเว้าตามขอบเป็น  ๒ หรือ ๓  แฉก   ขอบปีกมีแผงขนโดยรอบ  เวลาเกาะ  มักกางปีกออกทางด้านข้าง   ตั้งฉากกับลำตัว    หนอนมีขนปกคลุมมาก   บางชนิดมีขนกลวงตอนกลาง   ปลายมีของเหลวเหนียวเยิ้มอยู่  เคยมีผู้พบว่า  ขนนี้ใช้ป้องกันตัวจากพวกแตนเบียนขนาดเล็กได้  โดยแตนจะติดอยู่ตามขนนี้  หนอนกินใบพืชล้มลุกเป็นอาหาร
[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อไหม (Bombycidae)

          รู้จักกันดีทั่วไป  จากประโยชน์ของมันในการนำเอาเส้นใยมาทอเป็นผ้าไหมที่สวยงาม   และราคาสูง  ผีเสื้อไหมที่เลี้ยงกันนี้มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน   เริ่มมีการเลี้ยงกันมาตั้งแต่ศตวรรษที่  ๑๘  จนไม่อาจอยู่ในธรรมชาติได้ด้วยตัวเอง   หนอนมีลำตัวเกลี้ยงแต่ย่น  และมีหงอนสั้นๆ บนส่วนท้องปล้องที่ ๘     กินเฉพาะใบหม่อนเป็นอาหาร  ดักแด้มีสีเหลืองหรือขาวขึ้นอยู่กับพันธุ์  ผีเสื้อบินไม่ค่อยได้  ผีเสื้อไหมมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่าBombyx  mori

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนบังใบ (Lasiocampidae)

          ผีเสื้อขนาดกลางถึงขนาดใหญ่  ลำตัวค่อนข้างอ้วนและมีขนปกคลุมหนาแน่น ปีกกว้าง  ขอบหน้าของปีกคู่หลัง  มักพองยื่นไปข้างหน้า  บริเวณนั้นมีเส้นปีกสั้นๆ พยุงอยู่หลายเส้น   ไม่พบมีหนามสำหรับเกี่ยวปีก  ส่วนปากเสื่อมไป หนวดมักเป็นแบบฟันหวีผีเสื้อในวงศ์นี้วางไข่เป็นกลุ่มติดอยู่ตามกิ่งไม้   หนอนมีขนปกคลุมหนาแน่น และสีสดสะดุดตาหลายชนิดทำลายใบไม้ผล   เช่น  หนอนบุ้งกินใบชมพู่   (Trabala  vishnou) ตัวผู้มีสีเขียวอ่อน  แต่ตัวเมียซึ่งมีขนาดใหญ่กว่ามีสีเหลืองสด

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนบังใบ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อยักษ์ (Saturnidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีขนาดของปีกใหญ่ที่สุด     จำนวนชนิดไม่มากนัก หนวดมีรูปร่างแบบฟันหวี   เห็นได้ชัดมากในตัวผู้   ส่วนปากหดหายไป จึงไม่กินอาหารเลย   หนอนมีขนาดใหญ่มาก   มีปุ่มหนามทั่วตัว  เข้าดักแด้ในรังดักแด้ที่เอาใบไม้แห้งหลายใบมาพันเข้าด้วยกัน  ชนิดที่รู้จักกันดีคือ   ผีเสื้อหนอนใบกระท้อนหรือผีเสื้อยักษ์  (Attacus  atlas)  มีปีกแผ่กว้างถึง ๑๕-๑๘ เซนติเมตร   ผีเสื้อหนอนอะโวกาโด (Cricula  trifenestrata) ผีเสื้อพระจันทร์(Actias  selene) ปีกสีเขียว  หางยาวมาก  ผีเสื้อที่มีประโยชน์ต่อมนุษย์  โดยเราได้เส้นไหมจากรังดักแด้มาทอผ้า  ได้แก่  พวกผีเสื้อไหมป่า ในสกุล Antheraea  และ  Philosamia

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อยักษ์

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อพราหมณ์ (Brahmaeidae)

          เป็นวงศ์เล็ก    แต่มีขนาดใหญ่    อาศัยอยู่มากในเขตอบอุ่นเหนือปีกมีลายแปลกสะดุดตาสีน้ำตาล    หนวดแบบฟันหวีคล้ายผีเสื้อในวงศ์ก่อน  แต่พวกนี้มีงวงใช้ดูดน้ำหวาน  มักพบมาบินเล่นไฟตอนกลางคืนในบริเวณป่าทึบ  ในประเทศไทยพบตามป่าค่อนข้างสูง

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อพราหมณ์

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนคืบ (Geometridae)

          เป็นวงศ์ที่ใหญ่เป็นอันดับ  ๒   ปีกบาง   ขนาดเล็กมากจนถึงขนาดปานกลาง    สีและลวดลายมักคล้ายกันทั้งสองปีก  เวลาเกาะกับพื้นจะแผ่ปีกแบนราบกับที่เกาะ  หนอนได้ชื่อว่า   "หนอนคืบ"      เนื่องจากมันมีขาอยู่ตอนปลายสุดทางหัวและทางท้ายเวลาเคลื่อนที่จึงใช้วิธีคืบไป   หนอนมีสีและลวดลายใกล้เคียงกับพืชอาหาร   เวลาตกใจจะยืดตัวตรง  อยู่นิ่งเฉยเป็นเวลานาน  เข้าดักแด้ในดินหรือในรังดักแด้   ที่ห่อเอาใบไม้มาติดกันไว้หลวมๆชนิดที่สำคัญทางเศรษฐกิจ    คือผีเสื้อหนอนกินใบเงาะ (Pingasaruginaria)
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนคืบ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อปีกขอ (Drepanidae)

          ลักษณะโดยทั่วไปคล้ายกับผีเสื้อหนอนคืบมาก    แต่ส่วนมากจะมีมุมปลายปีกคู่หน้าโค้งงอคล้ายตะขอ  หนามสำหรับเกี่ยวปีกเล็กมาก  หรือไม่มีเลย ส่วนมากมีสีน้ำตาล    มีชุกชุมมากที่สุดในบริเวณเอเชียเขตร้อน  หนอนตัวเรียว  ตอนปลายตัวมีติ่งยื่นออกไป   ติ่งนี้จะยกขึ้นมาได้   เข้าดักแด้ตามใบไม้บนดิน
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อปีกขอ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหางยาว (Uraniidae)

          พบในเขตร้อนทั่วโลก   ปีกกว้าง   สีสวยงามมาก   ส่วนมากมีหางยาวที่ปีกคู่หลัง  ส่วนมากออกหากินในเวลากลางวัน  พวกที่ออกหากินกลางคืนจะมีสีออกเทา   เคยมีผู้พบว่า มีการบินอพยพมากเป็นพันตัว  ชนิดที่พบบ่อยๆในประเทศไทย  คือ  Nyctalaemonpatroclus

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อเหยี่ยว (Sphingidae)

          ผีเสื้อขนาดกลางถึงขนาดใหญ่   ลำตัวค่อนข้างใหญ่   เมื่อเทียบกับปีก    หนวดพองออก  ตอนปลายมีขอเล็กๆ บินได้เร็วกระพือปีกถี่มาก  เวลากินน้ำหวานจากดอกไม้จะบินนิ่งอยู่กับที่แล้วสอดงวงเข้าไปดูดกิน   เวลากลางวันเกาะพักนอนตามพุ่มไม้และเปลือกไม้  ออกหากินตอนเย็นและตอนใกล้ค่ำ  หนอนมีลำตัวอ้วน   เกลี้ยง   สีเขียวหรือน้ำตาลเป็นส่วนมาก  ปลายตัวมีหนามยื่นยาวออกมา   จึงได้ชื่อว่า   "หนอนหงอน"  เวลาถูกรบกวนจะยกส่วนหน้าของลำตัวชูขึ้นมา   เข้าดักแด้ในดิน   ชนิดที่พบบ่อยๆได้แก่ ผีเสื้อหนอนหงอนกาแฟ  (Cephanodes  hylas)ผีเสื้อหัวกะโหลก (Acherontia  styx) ที่มีลายรูปคล้ายหัวกะโหลกบนลำตัว    กินใบมันเทศและยาสูบ  หนอนแก้วยี่โถ (Dielephisl  nerii) กินใบยี่โถและใบชวนชื่น

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อเหยี่ยว

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนกระทู้ (Noctuidae)

          เป็นวงศ์ที่ใหญ่ที่สุดในบรรดาผีเสื้อทั้งหมด  มีขนาดและสีสันต่างๆ กันไป  ส่วนมากจะมีสีและลายบนปีกคู่หน้าต่างจากปีกคู่หลัง  หนอนมักมีลายขีดตามยาว รู้จักกันในชื่อ  "หนอนกระทู้"  ทำลายกล้าข้าวและข้าวโพด  ในเวลากลางวันซ่อนตัวอยู่ใต้ดิน  ออกกัดกินกล้าพืชในเวลากลางคืน  เช่น หนอนกระทู้ฝักข้าวโพด (Heliothis   separata) หนอนกระทู้ข้าวกล้า  (Spodoptera  mauritia) หนอนกระทู้อ้อย  (Pseudaletia  loreyi)หนอนกระทู้หอม  (Laphygma  exigua)หนอนกระทู้ผัก (Prodenia litura) บางชนิดเป็นศัตรูพืชที่สำคัญในระยะตัวเต็มวัย เช่น  ผีเสื้อมวนหวาน  (othreis  fullonica) ใช้งวงเจาะดูดน้ำหวานจากผลส้ม  ทำให้ส้มร่วงเสียหายทีละมากๆ
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนกระทู้

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อปีกปม (Notodontidae)

          วงศ์นี้มีแพร่กระจายทั่วโลก   ขนาดปานกลาง   มักมีปีกสีเทาหรือน้ำตาล  ปีกยาวเรียวปลายปีกมน  ลำตัวยาวเลยปีกออกไปเวลาเกาะพัก  หนอนมีรูปร่างหลายแบบ    เวลาถูกรบกวนจะยกส่วนหน้าและส่วนท้ายของลำตัวขึ้นมา   ขาคู่สุดท้ายของหนอนเสื่อมหายไปหมด  หนอนบางชนิดอยู่กันเป็นกลุ่ม    เข้าดักแด้ในรังดักแด้ที่ทำจากใบไม้แห้ง  ในประเทศไทยมีหลายชนิด  ที่เป็นศัตรูผลไม้  เช่น  หนอนกินใบเงาะ  (Dudusa  nobilis) หนอนกินใบมะขามเทศ  (Stauropus  alternus)

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อปีกปม

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อมอทป่า (Agaristidae)

          ลักษณะโดยทั่วไปคล้ายผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนกระทู้ปีกดำ แต้มจุดและแถบสีแดง  เหลือง  และส้ม   ออกหากินในเวลากลางวัน   หนอนมีสีสด   และออกกินใบพืชในที่โล่งแจ้ง

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อมอทป่า

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อลายเสือ (Arctiidae)

          พบอาศัยอยู่ทั่วโลก  มีชุกชุมในเขตร้อน  ส่วนมากปีกสีอ่อนมีแต้มหรือจุดสีเข้มและสีฉูดฉาด   มีอวัยวะรับคลื่นเสียง ของพวกค้างคาวได้  ทั้งยังสามารถปล่อยคลื่นออกรบกวนระบบเรดาร์ของค้างคาวได้อีกด้วย     เวลาถูกรบกวนจะทิ้งตัวลงนอนนิ่งบนพื้นดิน หนอนมีขนปกคลุมหนาแน่นมาก  ส่วนมากกินใบพืชจำพวกหญ้า   ชนิดที่สำคัญ  คือ  บุ้งสีน้ำตาล ในสกุล Creatonotusและชนิด  Amsacta  lactinea ทำลายใบข้าวโพดชนิด  Utetheisapulchella  ได้แก่  หนอนกินดอกต้นงวงช้าง
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อลายเสือ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหญ้า (Euchromiidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีสีสดใส  พบมากในเขตร้อน  ขนาดเล็กถึงขนาดกลาง  หากินในเวลากลางวัน    ปีกมีสีคล้ายกับผีเสื้อลายเสือหนอนมีลักษณะคล้ายกับหนอนผีเสื้อลายเสือ   เข้าดักแด้ในรังดักแด้ที่ทำด้วยเส้นไหมและขนจากตัวหนอน  โดยทั่วไปจะมีรูปร่างคล้ายกับพวกต่อแตน  หนอนกินพืชจำพวกหญ้าเป็นอาหาร

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหญ้า

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อบุ้งสันหลังขาว (Hypsidae)

          ผีเสื้อวงศ์เล็ก   พบมากในแอฟริกา   และเอเชียเขตร้อนจนถึงออสเตรเลีย ต่างจากผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหางเหลืองตรงที่มีงวงสำหรับกินอาหาร  หนอนมีขนยาวปกคลุมตัวหนาแน่น ดักแด้มีรังยาวๆ ห่อหุ้ม  ชนิดที่สำคัญในประเทศไทย   คือ  ผีเสื้อบุ้งสันหลังขาว  (Neochra dominia)     และบุ้งปอเทือง (Argina  cribaria) กินใบข้าวโพด
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อบุ้งสันหลังขาว

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหางเหลือง (Lymantriidae)
 
          เป็นวงศ์ผีเสื้อขนาดเล็กมีแพร่กระจายทั่วโลก  บางชนิดเป็นแมลงศัตรูป่าไม้ที่สำคัญในเขตอบอุ่น ไม่มีงวงดูดอาหาร และไม่มีตาเดี่ยว  ตัวผู้มีหนวดแบบฟันหวี  และเป็นฝ่ายบินไปหาตัวเมียซึ่งไม่มีปีกเลย  หรือมีปีกขนาดเล็กมาก  ตัวเมียวางไข่เป็นกลุ่มปกคลุมด้วยขนจากส่วนท้อง  หนอนมีขนเป็นกระจุกสีต่างๆ มีพิษทำให้คันได้ ชนิดที่พบเป็นศัตรูพืชในประเทศไทย คือ บุ้งเหลือง (Dasychira   horsfieldi) กินใบชมพู่  ฝรั่ง   ข้าวโพด    บุ้งหูแดง (Euproctis  virguncula)กินใบข้าวโพด  และบุ้งปกขาว (Orygia  turbata) กินใบถั่วลิสง
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหางเหลือง

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อบินเร็ว (Hesperiidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีลักษณะหลายอย่างแตกต่างไปจากผีเสื้อในวงศ์อื่นๆ ทั้งหมด ลักษณะใกล้ไปทางผีเสื้อกลางคืน  เส้นปีกทุกเส้นแยกออกมาจากเซลล์ปีก  หรือจากโคนปีกโดยตรง ไม่มีการแตกสาขา   หัวกว้างกว่าลำตัวโคนหนวดแยกห่างออกจากกัน  ส่วนมากมีปลายหนวดโค้งงอเป็นขอ  เวลาเกาะจะกางปีกคู่หน้าออกเล็กน้อย    แล้วแผ่ปีกคู่หลังออกเกือบตั้งฉากกับปีกคู่หน้า ในเมืองไทยมีอยู่ประมาณ  ๒๐๐  ชนิด หนอนชอบกินใบพืชใบเลี้ยงเดี่ยว   เช่น   หญ้า   ปาล์ม  ขิง ข่า  อาศัยอยู่ในใบที่ม้วนด้วยเส้นใย    หนอนมีสีเขียวอ่อนหัวดำคอดลง เห็นชัดบริเวณคอเข้าดักแด้ในม้วนใบ    ชนิดที่สำคัญ คือ  หนอนม้วนใบกล้วย(Erionota  thrax) และหนอนม้วนใบมะพร้าว (Gangara  thyrsis)
[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อบินเร็ว

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหางติ่ง (Papilionidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีชุกชุมในประเทศร้อน  พบในประเทศไทย๕๘  ชนิด ทั้งสองเพศมีขาคู่หน้าที่สมบูรณ์   ตัวผู้มีกระจุกขนเล็กๆ ทางด้านในของปลายขา ใกล้โคนปีกคู่หน้ามีเส้นปีกเล็กๆโค้งลงล่าง  ปีกคู่หลังมีเส้นปีกแยกจากโคนปีกเพียงเส้นเดียว (วงศ์อื่นๆ มี ๒ เส้น)  ตัวผู้มีขอบในของปีกคู่หลัง  มักพับขึ้นมา และมีกระจุกขนสีขาวอยู่เต็ม    หนอนมีรูปร่างหลายแบบทุกแบบมีอวัยวะที่เรียกว่า   ออสมีทีเรียม   (osmeterium)ใช้ปล่อยกลิ่นออกมาขับไล่ศัตรู  รูปร่างเป็นแฉกสีแดงซ่อนอยู่ในช่องข้างหลังหัว  ชนิดที่พบทั่วไป ตัวหนอนกินใบมะนาวและส้มคือ ผีเสื้อหนอนส้ม และ  P. Demoleus   มักพบตัวผู้ลงจับกลุ่มกินน้ำตามทรายชื้น  ตัวเมียอยู่ตามยอดไม้หรือที่สูง

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหางติ่ง

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนกะหล่ำ (Pieridae)

          พบอาศัยอยู่ทั่วโลก โดยเฉพาะในเขตร้อน  มักมีปีกสีเหลืองและขาว   ขาคู่หน้าเจริญดีเหมือนผีเสื้อหางติ่ง  เล็บที่ปลายเท้ามี ๔ ซี่  ต่างจากผีเสื้อในวงศ์อื่นที่มีเพียง ๒   ซี่เท่านั้น  ในประเทศไทยมีประมาณ   ๕๐ ชนิด  ที่พบเห็นทั่วโลกคือ ผีเสื้อหนอนคูน (Catopsilia  pomona) กินใบคูน   และใบขี้เหล็ก  ผีเสื้อเณร (Eurema  spp.) ตัวเหลืองเล็ก  บินเรี่ยๆตามกอหญ้า  หนอนสีเขียวใบไม้มีลายขาวพาดด้านข้างตัวตลอดตัว   มักพบลงเกาะดูดกินน้ำตามทรายชื้นเป็นกลุ่มใหญ่


[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนกะหล่ำ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนใบรัก (Danaidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้  ตัวขนาดกลางถึงขนาดใหญ่  มีสารพิษอยู่ในตัว  ได้มาจากพืชอาหารตอนที่เป็นตัวหนอน   ตอนโคนปีกคู่หน้ามีเส้นปีกบางๆ สั้นมาก โค้งขึ้นข้างบน   ปีกทั้งสองมีเซลล์ปีกแบบปิด  ตัวผู้มีแถบเพศเป็นก้อนสีเข้ม หรือเป็นบริเวณสีด้านๆ  นอกจากนี้จะพบมีพู่ขน  ๒ - ๔   พู่ ตรงปลายส่วนท้อง  หนอนมีลายพาดขวางสีเหลืองสลับดำ  หรือส้มอ่อนสลับดำ และมีขนยาว ๒-๔ คู่  กินพืชป่าพวกที่มียางขาวและพวกมะเดื่อ  หนอนชนิดที่กินใบรัก  คือ  Danaus  chrysippus

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนใบรัก

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อสีน้ำตาล (Satyridae)

          วงศ์นี้เชื่อว่ามีแหล่งกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกาเขตร้อน    มีชุมมากในเขตอบอุ่นทั่วโลก     ส่วนมากมีสีน้ำตาลอ่อนหรือแก่ประกอบด้วยลายขีดหรือแต้มด้วยจุด  ดวงตากลม  (ocellus) ปีกทั้งสองคู่มีเซลล์ปีกปิด  มีเส้นปีก ๑  เส้นหรือมากกว่าขยายพองโตกว่าปกติ   พบในเมืองไทยประมาณ   ๘๐ ชนิด หนอนตัวยาวเรียวไปทางหัวและท้ายกินใบพืชพวกใบเลี้ยงเดี่ยว   เช่น  หญ้าไผ่  และปาล์มต่างๆ  ชนิดที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ  ได้แก่ผีเสื้อหนอนมะพร้าว (Elymnias  hypermnestra)

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อสีน้ำตาล

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อป่า (Amathusiidae)

          ผีเสื้อขนาดกลางจนถึงใหญ่มาก    พบเฉพาะในทวีปเอเชียจนถึงออสเตรเลีย คล้ายคลึงกับผีเสื้อในวงศ์  Morphidae  ของอเมริกาเขตร้อน ลักษณะโดยทั่วไปคล้ายผีเสื้อสีน้ำตาล ปีกกว้างกว่า  หนวดรูปกระบองเรียว ปลายเซลล์ของปีกคู่หน้ายื่นแหลมออกมามีในประเทศไทย   ๒๘   ชนิด บางชนิดมีขนาดใหญ่และสีสะดุดตา  เช่น ผีเสื้อนางพญากอดเฟรย์ (Stichophthalmagodfreyi)  พบครั้งแรกในประเทศไทย หนอนมีขนคลุมทั่วตัว กินอยู่เป็นกลุ่ม  เช่น  ผีเสื้อหนอนมะพร้าวขนปุย (Amathusia  phidip-pus) เคยมีการระบาดทำลายมะพร้าวในภาคใต้

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในงงศ์ผีเสื้อป่า

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อขาหน้าพู่ (Nymphalidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้มีขาคู่หน้าหดเล็กลง  ใช้ในการเดินหรือเกาะไม่ได้ จึงเห็นเป็นพู่ขนสั้นๆ บางคนจึงเรียกกันว่า  "ผีเสื้อสี่ขา"  สีโดยทั่วไปสดใส ปีกทั้งสองมีเซลล์ปีกเปิด  การจำแนกผีเสื้อในวงศ์นี้ยึดลักษณะของตัวหนอนเป็นหลัก หนอนมีขนเป็นหนามอยู่ทั่วตัวเป็นส่วนใหญ่  ออกหากินเฉพาะในเวลาที่มีแสงแดดจัด มักพบกางปีกออกผึ่งแดดอยู่ตามยอดไม้  ผีเสื้อที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ  ได้แก่ ผีเสื้อหนอนละหุ่ง (Ariadne  aridadne)ผีเสื้อบารอนหนอนมะม่วง (Euthalia  aconthea)

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อขาหน้าพู่

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อหนอนหนาม (Acraeidae)

          ผีเสื้อในวงศ์นี้ ส่วนมากอยู่ในทวีปแอฟริกา  ตอนใต้ทะเลทรายสะฮารา มีอาศัยอยู่ในทวีปเอเชียเพียง  ๒ ชนิด  และเพียงชนิดเดียว  คือ ผีเสื้อหนอนหนาม (Acraea   issoria)  พบบริเวณภาคเหนือของไทย  ปีกยาว  เรียวปลายมนกลม  เนื้อปีกค่อนข้างบาง  เกล็ดสีบนปีกเรียงห่างกัน  ท้องยาวเรียว  ปีกมักมีสีสด มีสารพิษในตัวเหมือนกับผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อหนอนใบรัก


[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อจมูกแหลม (Libytheidae)

          เดิมผีเสื้อในวงศ์นี้ถูกจัดรวมไว้กับผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อปีกกึ่งหุบ แต่มีลักษณะที่เห็นได้ชัด คือ ส่วนปากยื่นแหลมออกไปข้างหน้ามาก ปลายปีกโค้งออก มุมปลายตัดเป็นมุมฉาก ปกติพบเกาะตามทรายชื้นริมลำธารและแม่น้ำ ในเมืองไทยมีอยู่เพียง๔ ชนิด ทุกชนิดอยู่ในสกุล Libythea

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อจมูกแหลม

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อปีกกึ่งหุบ (Riodinidae)

          มีชุกชุมมากในทวีปอเมริกาใต้  ในเอเชียมีไม่มากนัก   ตัวผู้มีข้อเท้า  ขาคู่หน้าหดหายไป   ผิดกับตัวเมียที่เจริญสมบูรณ์ดี   ส่วนมากชอบอยู่ตามป่าทึบบนภูเขา   ชอบเกาะกางปีกออกเล็กน้อย  ทำให้ดูเหมือนว่าปีกกึ่งกางกึ่งหุบ   ปีกมักมีสีน้ำตาลหรือแดง  พาดด้วยแถบหรือจุดสีจางกว่า   ใต้ปีกจะเป็นจุดสีฟ้าวาว  แดง  เหลืองอ่อน  ประพราวไปหมด

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อปีกกึ่งหุบ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
วงศ์ผีเสื้อสีน้ำเงิน (Lycaenidae)

          วงศ์นี้เป็นวงศ์ใหญ่  มีขนาดปีกกว้างตั้งแต่ไม่ถึง  ๒  เซน-ติเมตร จนถึง  ๖  เซนติเมตร  โดยทั่วไปปีกสีน้ำเงินหรือฟ้า  ปีกคู่หลังไม่พบมีเส้นเล็กๆใกล้ขอบหน้าของปีก  บริเวณรอบตามีวงสีขาวล้อมรอบ  โคนหนวดอยู่ชิดกัน   หนอนมีรูปร่างกลม  แบนคล้ายตัวทาก  (slug) กินยอดและใบอ่อนของพืชตระกูลถั่ว   มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับมดชนิดต่างๆมาก โดยมดจะกินน้ำหวานจากต่อมบนหลัง   และช่วยป้องกันอันตรายให้   หนอนบางพวกกินเพลี้ยอ่อนและเพลี้ยหอยเป็นอาหาร  หนอนของผีเสื้อในสกุลRapala และ Virachola  เป็นศัตรูสำคัญของไม้ผลหลายชนิด

[กลับหัวข้อหลัก]

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อสีน้ำเงิน (กำลังผสมพันธุ์)

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

บรรณานุกรม
• นายจารุจินต์ นภีตะภัฎ

[กลับหัวข้อหลัก]
 

บทความอื่น ๆ ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ  
 
บทความอื่น ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 7 สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มอื่น
การทำรั้วและประตูบ้าน
การเลี้ยงปลาในกระชัง
กิจการโทรศัพท์ในประเทศไทย
ข้อควรระวังในการใช้ยาปราบศัตรูพืช
ชนิดปลาที่นิยมเลี้ยง : ปลาอินเดีย
ชนิดปลาที่นิยมเลี้ยง : ปลาแอฟริกา
นิสัยการกินอาหารของปลา
โรค แมลง และศัตรูอื่นๆ ของไหม
โรคพืชที่เกิดจากสิ่งมีชีวิต
อาคารของคลองส่งน้ำ
 สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 2
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 11
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 20
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 21
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 26
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 28
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 30
   

ผู้สนับสนุน
สนใจลงโฆษณา คลิก!

สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 7 > ผีเสื้อในวงศ์ต่างๆของประเทศไทย