นกแตกต่างจากสัตว์อื่นๆ เนื่องจากมีขนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า "ขนนก" ปกคลุมทั่วตัว ขนนกนี้แตกต่างจากสัตว์อื่นๆในโลกทุกชนิด ขนนกสามารถแบ่งได้เป็น ๓ ประเภท คือ ขนอุย ขนคลุมตัว และ ขนเส้น โดยเฉพาะขนคลุมตัวมักจะมีสีสันที่สวยงามยิ่ง และถือว่าเป็นความงามตามธรรมชาติจริงๆ
ขนอุย เป็นขนอ่อนๆ และละเอียดเป็นฝอย มักเป็นขนที่เกิดกับลูกนก และเป็นขนที่อยู่ชิดติดลำตัวใต้ขนคลุมอีกทีหนึ่ง เป็นขนที่ไม่ใคร่มีสีฉูดฉาด แต่โดยมากมักเป็นสีน้ำตาล เทา หรือขาว
ขนคลุมตัวนั้น เป็นขนที่มีทั่วไปทั้งตัว เป็นขนที่มีแกนกลางแล้วมีขนละเอียดติดกันเป็นพืด แยกออกไปทั้งสองข้างขนเหล่านี้มีสีสันที่งดงามน่าดูมาก และขนเหล่านี้ยังสามารถกันน้ำได้อีกด้วย ขนที่อยู่บริเวณหางและปีก มักจะใหญ่กว่าขนที่อื่นๆ เพื่อใช้ในการบิน และพยุงตัว ดังนั้น ขนปีกและขนหางจึงแผ่ออกไปคล้ายรูปพัด
ขนเส้น เป็นขนขนาดเล็ก เป็นเส้นแข็งๆ หรือนุ่มๆ ใช้รับความรู้สึกแทนประสาทได้ มักพบขึ้นทั่วๆ ไป ตามบริเวณปาก หน้าผาก หรือในนกบางชนิด ขนเส้นแทรกอยู่กับขนคลุมตามลำตัวก็มี
แม้ว่าขนนกจะมีสีสันงดงาม แต่หน้าที่แท้จริงของมันก็คือ ปกคลุมห่อหุ้มร่างกาย ป้องกันความร้อนหนาวจากอากาศเนื่องจากนกเป็นสัตว์เลือดอุ่น คือ มีอุณหภูมิในร่างกายคงที่ตลอดเวลา ไม่ว่าอุณหภูมิภายนอกจะเปลี่ยนเป็นร้อนหรือหนาวเย็นสักปานใดก็ตาม ดังนั้น ขนนกจึงมีความสำคัญมากในการรักษาอุณหภูมิภายในร่างกาย
นักวิทยาศาสตร์ ได้ทำการศึกษาและค้นคว้าจนได้ความจริงแน่ชัดว่า นกได้มีวิวัฒนาการถือกำเนิดมาจากสัตว์เลื้อยคลาน ประมาณ ๑๕๐ ล้านปีมาแล้ว ต้นตระกูลโบราณของนกเท่าที่พบกันยังมีลักษณะเป็นสัตว์เลื้อยคลานอยู่มาก แต่มีขนนกแทนเกล็ด ที่ปากยังมีฟันเป็นซี่เล็กๆ บริเวณปลายปีกยังมีนิ้วและเล็บยาว และมีหางซึ่งมีขนหางยาวมาก นักสัตวศาสตร์เชื่อกันว่า นกต้นตระกูลนั้น คงบินไม่แข็ง คงทำได้แต่เพียงกระพือปีกร่อนไปมาตามต้นไม้เท่านั้น นิ้วและเล็บที่ปลายปีกคงใช้ในการช่วยจับยึดกิ่งไม้ ปีนป่ายไปตามลำต้น หางที่ยาวนั้น คงใช้ช่วยในการพยุงตัวมากกว่าที่ใช้ในการเลี้ยวร่อนขณะอยู่ในอากาศ ปัจจุบันนี้ นิ้วและเล็บที่ปลายปีกนกได้หายไปจนหมดสิ้น คงเหลือเพียง ๒-๓ ชนิดเท่านั้น ที่ยังมีเล็บที่ปลายปีกสำหรับในประเทศไทย นกกระแต้หาดยังคงมีเล็บที่ปลายปีกแต่สั้นมาก และสันนิษฐานกันว่า เพื่อเอาไว้ใช้ในการต่อสู้มากกว่าประโยชน์อย่างอื่นๆ เพราะนกชนิดนี้มักอยู่ตามลานดินกว้างๆหรือหาดทราย ไม่ป่ายปีนขึ้นต้นไม้เลย ลูกนกฮวตซิน (huatzin)ในทวีปอเมริกาใต้ ยังมีเล็บที่ปลายปีก สำหรับเกาะกิ่งไม้ป่ายปีนออกจากรังไป เที่ยวตามกิ่งไม้อื่นๆ ได้
รูปร่างของนกทุกชนิดแทบจะคล้ายคลึงกัน กล่าวคือแหลมหัวแหลมท้าย และป่องตรงกลาง คล้ายจรวด ซึ่งเป็นรูปร่างที่เหมาะต่อการเคลื่อนไหวไปในอากาศดีที่สุด
สัตว์เลี้ยงบางประเภทก็เป็นสัตว์จำพวกนก แต่เราไม่ ได้เรียกนกนำหน้าเท่านั้น เช่น เป็ด ไก่ เป็นต้น สัตว์เหล่านี้มนุษย์ได้นำมาเลี้ยงเป็นระยะ เวลานานๆ จนเชื่องและบินไม่ไหวพวกไก่ป่า ไก่ฟ้า เป็ดป่า และห่านป่านั้น สามารถบินได้สูงๆและไกลๆ เช่นเดียวกับนกประเภทอื่นๆ
มีนกหลายชนิดแม้จะมีปีกแต่ก็บินไม่ได้ ปีกเหล่านี้มักจะใช้ในการพยุงตัว ขณะเดินหรือวิ่ง เช่น นกกระจอกเทศ นกอีมูเป็นต้น ปีกนกบางชนิดก็ใช้ในการว่ายน้ำได้ เช่น นกเพนกวินเป็นต้น ปีกนกบางจำพวกมีไว้เพื่อใช้ในการร่ายรำอวดตัวเมียด้วย เช่น นกหว้า เป็นต้น
หางนกก็เช่นกัน ตามปกติ หางนั้นมีไว้สำหรับบังคับทิศทางที่นกต้องการบินไป แต่มีหางนกหลายชนิดที่มีเอาไว้สำหรับอวดตัวเมีย หรือใช้ร่ายรำอวดตัวเมียได้ เช่น นกยูง นกแว่น หางนกบางชนิดแข็งมาก ใช้ช่วยค้ำจุนขณะไต่กิ่งไม้ต้นไม้เพื่อหาอาหาร เช่น นกหัวขวาน เป็นต้น
[กลับหัวข้อหลัก]
นก
