พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงริเริ่มกิจการออมสินขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๕๐ ณ วังที่ประทับของพระองค์เอง ตั้งแต่ยังมิได้ทรงครองราชย์ ครั้นเมื่อพระองค์เสด็จขึ้นเสวยราชย์ในปี พ.ศ. ๒๔๕๓ ได้มีพระราชดำรัสสั่งให้กรมหลวงจันทบุรีนฤนาถ ดำเนินการตั้งคลังออมสินขึ้นให้ถูกต้อง โดยให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในการร่างกฎหมายและกฎข้อบังคับเพื่อทูลเกล้าฯ เสนอเป็นพระราชบัญญัติและประกาศใช้เมื่อวันที่ ๑ เมษายน ๒๔๕๖

          เมื่อคลังออมสินของรัฐบาลเป็นประโยชน์แก่ประชาชนและประเทศชาติมาก กรมหลวงจันทบุรีนฤนาถ เสนาบดีกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ จึงได้ขยายกิจการของคลังออมสินไปตามเมืองต่างๆ ตามต่างจังหวัด ทำให้จำนวนผู้ฝากและจำนวนเงินที่ฝากกับคลังออมสินเพิ่มขึ้นเป็นอันมาก

          ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชดำริให้เปลี่ยนรูปการจัดการใหม่เพื่อให้คลังออมสินเจริญก้าวหน้าขึ้น โดยโอนกิจการคลังออมสินให้กรมไปรษณีย์โทรเลข ซึ่งมีที่ทำการอยู่ทั่วไปรับไปดำเนินการแทนตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๗๑ เป็นต้นมา ทำให้คลังออมสินเป็นที่นิยมของประชาชนกว้างขวางขึ้นอีกเป็นอันมาก ทั้งจำนวนผู้ฝากและจำนวนเงินฝากได้เพิ่มมากขึ้น รัฐบาลในสมัยต่อมาได้ปรับปรุงแยกคลังออมสินเป็นองค์การอิสระเต็มรูปแบบเป็น "ธนาคารออมสิน" โดยออกพระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. ๒๔๘๙ เพื่อเป็นกรอบในการดำเนินงานมาจนถึงปัจจุบันนี้

[กลับหัวข้อหลัก]

           การดำเนินงานของธนาคารออมสินโดยหลักการทั่วไปแล้วเป็นเช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์ คือ การรับฝากเงินซึ่งเป็นแหล่งสำคัญของการได้มาของเงินทุน และการให้กู้ยืมเป็นทางใช้ไปของเงินทุน เพื่อก่อให้เกิดรายได้นำมาชำระดอกเบี้ยเงินรับฝากจากประชาชน

          ธนาคารออมสินให้บริการรับฝากเงินจากประชาชน โดยมุ่งให้บริการรับฝากเงินแก่ผู้ฝากเงินรายย่อย ส่งเสริมการออมทรัพย์อย่างกว้างขวางในกลุ่มนักเรียนและประชาชนโดยทั่วไป มีบริการเงินฝากให้เลือกหลายประเภท ที่นอกเหนือจากเงินฝากประจำ เงินฝากออมทรัพย์ และเงินฝากเผื่อเรียกแบบใช้เช็คสั่งจ่ายแล้ว ยังมีเงินรับฝากประเภทอื่นอีก เช่น  เงินฝากประเภทสงเคราะห์ชีวิตและครอบครัวที่มีลักษณะเป็นเงินฝากรวมกับประกันชีวิต เงินฝากสงเคราะห์ชีวิตและการศึกษาเป็นเงินฝากเพื่อประโยชน์ในการนำไปใช้จ่ายเพื่อการศึกษาของผู้เยาว์ที่อยู่ในอุปการะ นอกจากบริการที่เป็นเงินฝากแล้ว บริการอื่นที่มีลักษณะคล้ายกันและเป็นที่รู้จักนิยมกันมากในปัจจุบันคือ สลากออมสินพิเศษ ซึ่งมีลักษณะเหมือนล็อตเตอรี่ ราคาฉบับละ ๓๐ บาท แต่ละฉบับมีอายุ ๓ ปี ผู้ถือสลากออมสินพิเศษมีสิทธิ์ถูกรางวัลที่ออกทุกเดือน สลากออมสินพิเศษนี้มีข้อได้เปรียบตรงที่ว่าไม่ว่าจะถูกรางวัลหรือไม่ก็ตามในช่วงที่ถืออยู่ เมื่อครบกำหนด ๓ ปี ผู้ถือสลากออมสินจะนำไปซื้อเงินคืนได้ฉบับละ ๓๑ บาท

          การให้กู้ยืมของธนาคารออมสินซึ่งเป็นการใช้ไปของเงินทุนที่ได้จากเงินรับฝากจากประชาชนโดยทั่วไป ได้นำไปให้รัฐบาลกู้ยืม จึงเปรียบเสมือนเป็นแหล่งเงินกู้ของรัฐบาลโดยตรง โดยธนาคารนำไปลงทุนด้วยการซื้อพันธบัตรและหลักทรัพย์รัฐบาลกว่าร้อยละ ๘๕ ของเงินรับฝากจากประชาชน ส่วนที่เหลือเป็นการให้กู้แก่สถาบันการเงินและรัฐวิสาหกิจต่างๆ เงินให้กู้แก่ประชาชนมีบ้างเหมือนกัน แต่เป็นจำนวนน้อยมาก

         ธนาคารออมสินเป็นสถาบันการเงินที่เก่าแก่ที่สุดเมื่อเทียบกับสถาบันการเงินเฉพาะกิจอื่น มีสาขาดำเนินการทั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัดทุกจังหวัด รวมทั้งอำเภออีกหลายอำเภอที่ธนาคารพาณิชย์ยังไม่มีสาขาเปิดดำเนินการ เมื่อสิ้นปี พ.ศ. ๒๕๒๗ ธนาคารออมสินมีสาขาทั้งสิ้น ๔๐๐ สาขา นับว่ามากกว่าจำนวนสาขาของธนาคารพาณิชย์แห่งหนึ่งแห่งใดในประเทศไทย




   

[กลับหัวข้อหลัก]