นับตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์เป็นต้นมา ป่าไม้  เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่อำนวยประโยชน์ให้แก่มนุษย์อย่างมหาศาล ในสมัยโบราณมนุษย์ได้อาศัยไม้จากป่ามาทำเชื้อเพลิง ได้เก็บใบ ดอก ผล หน่อไม้ เห็ด  และของป่าต่าง ๆ มาเป็นอาหาร อาศัยป่าไม้เป็นร่มเงาและที่กำบังจากลมฟ้าอากาศ และมนุษย์ได้ไม้มาทำเรือขุด สร้างที่พำนักอาศัย เครื่องใช้ และอาวุธป้องกันตัว
          แม้แต่มนุษย์ในสมัยปัจจุบัน ป่าไม้ก็ยังคงอำนวยประโยชน์ให้อย่างมากมาย  เช่น  ไม้สำหรับทำเชื้อเพลิง  ไม้ท่อนสำหรับก่อสร้างและเป็นสินค้า  และไม้อัดประเภทต่าง ๆ นอกจากนี้  ยังมีผลิตภัณฑ์ที่ได้จากเยื่อกระดาษ และทางเคมีอีกนับเป็นพัน ๆ  ชนิด  เช่น  กระดาษสำหรับพิมพ์  กระดาษวาดเขียน  กระดาษแข็งและวัตถุที่เป็นฉนวน ไปจนถึงพลาสติก  เส้นใยที่ผลิตโดยมนุษย์ วัตถุระเบิด  สีทาบ้าน  สีย้อมผ้า  น้ำหอม  ตลอดจนสมุนไพร หรือยานานาชนิด
          ป่าไม้ที่ยืนต้นอยู่ก็ให้ประโยชน์แก่มนุษย์ทั้งทางตรงและทางอ้อมอเนกประการ   ป่าไม้ช่วยป้องกันและบรรเทาการพังทลายของดิน  โดยช่วยลดความรุนแรงของกระแสน้ำที่ไหลผ่านผิวดิน  ช่วยยึดเหนี่ยวดินให้อยู่คงที่  ป้องกันมิให้ดินตะกอนไหลไปทับถมท้องลำห้วย ลำน้ำ  ทะเลสาบ  เขื่อน  และอ่างเก็บกักน้ำเพื่อการชลประทาน  หรือเพื่อพลังงานไฟฟ้า ซึ่งก็เท่ากับป่าไม้ช่วยทำให้การสัญจรตามลำน้ำเป็นไปโดยสะดวก และช่วยยืดอายุการรับใช้ของเขื่อนหรืออ่างเก็บกักน้ำเหล่านั้นให้ยืนยาวขึ้นด้วย ป่าไม้ช่วยเก็บกักน้ำในลำห้วยลำธารและน้ำใต้ดิน  ให้มีอยู่อย่างสม่ำเสมอ  และใสสะอาด  ป่าไม้ช่วยบรรเทาหรือป้องกันอุทกภัย  พื้นที่รับน้ำหรือพื้นที่ต้นน้ำลำธารที่มีป่าไม้ปกคลุม   มีสภาพคล้ายกับฟองน้ำที่คอยช่วยซับซาบน้ำไว้หลังจากฝนตกแล้ว  ซึ่งเท่ากับช่วยควบคุมการไหลของน้ำในลำห้วย  ลำน้ำ  ป่าไม้ช่วยเสริมสร้างดินให้สมบูรณ์ขึ้นจากการผุพัง  หรือการสลายตัวของกิ่งไม้ใบไม้   และซากพืชซากสัตว์ที่กลายไปเป็นปุ๋ยธรรมชาติ
          นอกจากนี้ ป่าไม้ยังเป็นบ่อเกิดของอาชีพแรงงานของมนุษย์เป็นจำนวนล้าน ๆ  คน  นับตั้งแต่การตัดฟัน  ชักลากขนส่งไม้   การแปรรูปไม้ในโรงงานอุตสาหกรรม  ที่ใช้ไม้หรือผลิตภัณฑ์จากไม้เป็นวัตถุดิบ  การบำรุงป่า และปลูกป่า ทั้งรัฐยังมีรายได้จากไม้ ของป่า ผลิตภัณฑ์จากไม้เป็นพัน ๆ ล้านบาท   มนุษย์ได้อาศัยล่าสัตว์ป่าไปเป็นอาหารและเป็นสินค้า  ป่าไม้เป็นแหล่งพำนักอาศัยของสัตว์ป่า  เป็นอุทยานแห่งชาติ  และวนอุทยาน  ซึ่งใช้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน  และเป็นที่ศึกษาวิจัยของนักศึกษาและนักวิทยาศาสตร์ทั่ว  ๆ  ไป

          เมื่อประมาณสองพันล้านปีล่วงมาแล้ว  ได้มีพืชชนิดแรกอุบัติขึ้นในโลก  พืชชนิดนี้เชื่อกันว่าเป็นอินทรีย์ที่มีขนาดเล็กมาก  และมีชีวิตอยู่ในท้องทะเลเท่านั้น  ตลอดระยะเวลาอันยาวนาน  พืชดังกล่าวก็ได้วิวัฒนาการมาเป็นพืชที่มีรูปร่างต่าง ๆ  กัน  แต่พืชบกยังมิได้ถือกำเนิดขึ้นแต่ประการใดเลย  ดูเหมือนเป็นเวลาถึง ๑,๔๐๐ ล้านปี  ที่สาหร่ายทะเลสีเงินแกมเขียว  (blue  green  algae) สามารถตั้งตัวขึ้นได้ในน้ำส่วนหนึ่ง  และบนบกอีกส่วนหนึ่ง
          จากพืชดังกล่าวข้างต้นนี้  พืชบกจึงได้ถือกำเนิด  และวิวัฒนาการต่อมา
          อย่างไรก็ดี ตลอดระยะเวลาของการวิวัฒนาการนี้  พืชหลายชนิดได้สาบสูญไป  พืชที่คงอยู่ก็ขยายจำนวน  และมีรูปร่างสลับซับซ้อนยิ่งขึ้น  ในปัจจุบันประมาณว่ามีพืชที่มีชีวิตอยู่ในโลกประมาณ ๔๐๐,๐๐๐ ชนิด  สำหรับรายละเอียดว่าพืชชนิดใดกำเนิดขึ้นในยุคใดนั้น  ตามหลักฐานทางธรณีวิทยา ปรากฏว่า ในยุคพรีแคมเบรียน (Pre-Cambrian) คือเมื่อ ๑,๒๐๐ - ๒,๐๐๐  ล้านปีล่วงมาแล้ว มีพืชทะเลดึกดำบรรพ์ในรูปของ แอลจี (algae)  อันเป็นจุลินทรีย์ที่มีเซลล์เดียว และเป็นต้นตระกูลของสาหร่ายทะเลได้ถือกำเนิดขึ้นมา
          ต่อมาในยุคเดวอเนียน (Devonian) หรือ ๓๕๐  ล้านปีล่วงมาแล้ว มีพืชบกดึกดำบรรพ์กำเนิดขึ้น ถัดจากนั้นก็ถึงยุคคาร์บอนิเฟอรัส (Carbonifer us) หรือ  ๓๐๐ ล้านปี จัดเป็นยุคที่ถ่านหินได้กำเนิดขึ้นจากซากพืชที่ทับถมกันอยู่ พรรณไม้จำพวกเฟิร์น หรือผักกูด  และพรรณไม้สนสมัยบรรพกาลได้ถือกำเนิดขึ้น  
          ต่อมาก็ถึงยุคเพอร์เมียน  (Permian) หรือ ๒๑๕  ล้านปีล่วงมาแล้ว บรรดาพืชที่เกิดขึ้นในยุคคาร์บอนิเฟอรัสได้ล้มตายและสาบสูญลงบ้าง
          เมื่อถึงยุคทริแอสสิก  (Triassic)  หรือ  ๑๙๐ ล้านปีล่วงมาแล้ว  พรรณไม้จำพวกปรงจึงถือกำเนิดขึ้น  ต่อเมื่อถึงยุคจูราสสิก  (Jurassic)  หรือ  ๑๕๕  ล้านปีล่วงมาแล้วจึงมีพรรณไม้ตระกูลสนเจริญเติบโตขึ้นอย่างมากมาย  ส่วนพรรณไม้ที่มีดอกสีสันต่าง ๆ   ได้มีขึ้นในยุคครีเตเชียส (Cretaceous) หรือ ๑๒๐ ล้านปีล่วงมาแล้ว
          พรรณไม้สมัยปัจจุบัน ได้วิวัฒนาการขึ้นมาเมื่อยุคพลิโอซีน  (Pliocene)   คือเมื่อ  ๑๒  ล้านปีมานี้เอง
          ป่าไม้ในปัจจุบันอันประกอบไปด้วยพรรณไม้นานาชนิด  ที่ได้วิวัฒนาการมาตลอดระยะเวลาอันยาวนาน  กล่าวคือ   เมื่อเกิดขึ้นแล้วก็เจริญเติบโตขึ้น  แล้วก็เสื่อมลงและสูญพันธุ์ไป  มีพรรณไม้ชนิดใหม่เกิดขึ้นแทน และเปลี่ยนแปลงไป ตามสภาพของดินฟ้าอากาศ  อย่างไรก็ดี  พรรณไม้ที่มีความสำคัญในทางเศรษฐกิจของโลก  ในปัจจุบันจำแนกออกได้เป็น ๒ พวก พวกหนึ่งคือ ไม้  ใบ แคบ เรียวแหลม มีลักษณะเหมือนเข็ม คือ ไม้จำพวกสนเขา และอีกพวกหนึ่งที่มีใบกว้าง  เช่น  ไม้สัก ไม้ประดู่ ไม้แดง ไม้ทั้งสองจำพวกนี้ได้เจริญสืบเนื่องต่อมาจนตราบเท่าทุกวันนี้
[กลับหัวข้อหลัก]