สนุก! ค้นหาตรวจหวยข่าว อีเมล์ หาเพื่อนคิวคิว ฟังเพลง คลาสสิฟายด์ ริงโทน เล่นเกมส์ ดูทั้งหมด »
 
  เว็บไซต์    สารบัญเว็บไทย    หางาน   วิดีโอ    เพลง    ข่าว     ความรู้    ถามตอบ    ไฟล์ข้อมูล  
 
 
หาแบบละเอียด
ช่วยเหลือ


สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23 > การใช้ประโยชน์จากเฟิร์น
การใช้ประโยชน์จากเฟิร์น  
 

 
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23
 
การใช้ประโยชน์จากเฟิร์น โดย นายทวีศักดิ์ บุญเกิด
          คนไทยรู้จักนำเฟิร์นและพืชกลุ่มใกล้เคียงกับเฟิร์นมาใช้ให้เป็นประโยชน์ซึ่งสามารถแบ่งเป็นกลุ่ม ดังนี้
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

หัวข้อ

ใช้เป็นอาหาร
          ใช้เป็นอาหาร เฟิร์น ๓ ชนิดที่คนไทยนิยมบริโภคเป็นผัก และสามารถหาซื้อได้ในตลาดทั่วประเทศตลอดทั้งปี คือ ผักแว่น กูดกินผักกูดแดง หรือลำเท็ง การบริโภคอาจจะแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น เช่น ผักแว่น กูดกิน ผักกูดแดง ใช้ใบอ่อนเป็นผักสด นำมาต้ม ลวก ต้มกะทิ หรือทอดจิ้มน้ำพริก และรับประทานแกล้มกับอาหารต่างๆ เช่น แกงเผ็ด ขนมจีนใบอ่อนของกูดกิน ผักกูดแดงนำมาผัดน้ำมันแบบเดียวกับผัดผักบุ้ง หรือนำไปใส่ในแกงเลียง แกงจืด แกงส้ม นอกจากนี้ เฟิร์นบางชนิดที่ไม่มีขายตามท้องตลาด แต่คนนิยมบริโภค คนในท้องถิ่นมักจะเก็บจากแหล่งธรรมชาติโดยตรง เช่น ผักกูดน้ำ (Ceratopteris thalictroides) ใช้ใบอ่อนเป็นผักสด
[กลับหัวข้อหลัก]

“กูดกิน” นิยมบริโภคเป็นผัก

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
ใช้เป็นสมุนไพร
          ใช้เป็นสมุนไพร ปัจจุบัน คนเรายังรู้จักนำเฟิร์นมาใช้เป็นสมุนไพรไม่มากนัก เมื่อเทียบกับพืชกลุ่มไม้ดอก ในอดีต เคยใช้ขนสีทองของว่านไก่น้อย หรือละอองไฟฟ้า ในการห้ามเลือด ลำต้น หรือเหง้าของว่านกีบแรด ใช้เป็นยาแก้ไข้ ใบของกระแตไต่ไม้ ใช้ตำพอกบริเวณที่พองหรือบวม
[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
ใช้เป็นไม้ประดับ
          ปัจจุบัน ทั่วโลกได้มีความสนใจที่จะใช้เฟิร์นประดับบ้าน อาคารหรือสวนเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากเห็นว่า การใช้เฟิร์นเป็นไม้ประดับจะให้ความรู้สึกใกล้ชิดธรรมชาติ สามารถสัมผัสถึงความสดชื่น ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย ไม่ว่าจะใช้ประดับในร่ม หรือ นอกอาคาร
           เฟิร์นที่ปลูกประดับในอาคารอาจจะปลูกเป็นไม้กระถาง ใส่กระเช้าแขวน หรือจัดใส่สวนถาด หรือสวนขวด เฟิร์นที่สามารถปลูกเป็นไม้กระถางในร่มได้ เช่น เฟิร์นก้านดำชนิดต่างๆ กูดดอย ว่านไก่น้อย กูดขาบ
           เฟิร์นหลายชนิดปลูกใส่กระเช้าแขวนได้อย่างสวยงาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งชนิดที่มีลำต้นทอดขนานและใบห้อยลง เฟิร์นที่เป็นพืชอิงอาศัยเหมาะที่จะปลูกใส่กระเช้าแขวน เนื่องจากสามารถขึ้นอยู่ในที่ที่มีความชื้นน้อยได้ดี เช่น เฟิร์นก้านดำชนิดต่างๆ เฟิร์นนาคราชชนิดต่างๆ เฟิร์นใบมะขามชนิด ต่างๆ ข้าหลวงหลังลายกระแตไต่ไม้เล็ก กระปรอกสิงห์ ชายผ้าสีดา ว่านหัวละมาน และสะโมง เป็นต้น
           เฟิร์นที่เหมาะสำหรับปลูกในสวนถาดมักจะเป็นเฟิร์นที่ขึ้นอยู่บนหินตามธรรมชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เฟิร์นที่ชอบขึ้นอยู่ตามเขาหินปูน เช่น เฟิร์นราชินี หรือเฟิร์นที่ชอบขึ้นอยู่บนลานหิน เช่น ลิ้นกุรัม ส่วนเฟิร์นที่เหมาะจะปลูก ในสวนขวดควรจะมีขนาดเล็กและชอบความชื้นสูง ได้แก่ เฟิร์นที่ขึ้นอยู่ตามลำธาร หรือตามชายน้ำ เช่น ผักกูดน้ำ ผักแว่น กูดใบบอน (Hemionitisarifolia) และกูดใบบาง (Cephalomanes javanicum) เป็นต้น
           เฟิร์นประดับสวน เฟิร์นสามารถนำมาปลูกประดับสวนได้ทุกบริเวณ เช่น บริเวณที่ได้รับร่มเงา บริเวณที่เป็นแปลง บริเวณผนังเกลี้ยงๆบริเวณที่เป็นรั้ว หรืออาจจะปลูกเป็นไม้กระถางและสามารถเคลื่อนย้ายไปตามที่ต่างๆ ในสวนตามที่ต้องการ ซึ่งอาจจะจัดรวมกับพืชอื่นๆ เป็นกลุ่มโดยมีขนาด รูปทรง และสีสันของใบต่างๆ กัน เฟิร์นที่เหมาะจะปลูกเป็นไม้กระถางไว้กลางแจ้ง เช่น ข้าหลวงหลังลาย กูดอ้อม กูดดอยทั้งสองชนิด เฟิร์นใบมะขามชนิดต่างๆ
           เฟิร์นที่เหมาะสำหรับปลูกในแปลง เช่น เฟิร์นใบมะขามชนิดต่างๆ เฟิร์นเงิน (Pityrogramma calomelanos และ Pteris ensiformis var.victoriae) และเฟิร์นในสกุล Pteris ชนิดต่างๆ
           บริเวณที่เป็นซุ้ม หรือบริเวณที่เป็นหลักเกาะของไม้เลื้อย เหมาะที่จะปลูกเฟิร์นเลื้อย เช่น สกุลย่านลิเภา ซึ่งบางชนิดสามารถปลูกกลางแจ้งได้ เฟิร์นในสกุลนี้อาจจะมีใบยาวได้ถึง ๕ เมตรใช้ใบพันกับต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ใกล้เคียงทำให้สวนดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น เฟิร์นเลื้อยอีกชนิดหนึ่งคือผักกูดแดง ปรงสวน หรือลำเท็ง ใช้ลำต้นซึ่งยาวทอดขนานพันไปตามลำต้นของไม้ใหญ่ จากลักษณะของใบอ่อนที่มีสีแดง ใบประกอบแบบขนนกขนาดใหญ่ ผิวใบสีเขียวเป็นมัน และใบย่อยที่สร้างอับสปอร์มีลักษณะเป็นเส้นสีน้ำตาลแดง ทำให้เฟิร์นชนิดนี้มีลักษณะเด่นสะดุดตา
           บริเวณสวนที่มีไม้ต้นทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก เหมาะต่อการปลูกเฟิร์นที่เป็นพืชอิงอาศัย เช่น ข้าหลวงหลังลาย กระปรอกสิงห์ กูดอ้อมกระแตไต่ไม้ ชายผ้าสีดาชนิดต่างๆ นาคราชชนิดต่างๆ นอกจากนี้ เฟิร์นในสกุล Pyrrosia หลายชนิดเหมาะที่จะปลูกตามกิ่ง หรือลำต้นของไม้ต้น เช่น ขาไก่ ลิ้นกุรัม และสะโมง
           สวนที่มีพื้นที่เป็นน้ำตก หรือลำธารเล็กๆ เหมาะที่จะปลูกเฟิร์นที่ชอบน้ำ บริเวณกลางแจ้งเหมาะที่จะปลูกปรงทะเล ปรงทอง หรือ ปรงไข่เฟิร์นชนิดนี้จะขึ้นเป็นกอ มีใบอ่อนสีแดง และกลุ่มอับสปอร์สีแดงซึ่งสังเกตเห็นได้อย่างชัดเจน ผักแว่น ผักกูดน้ำ กูดกิน เหมาะที่จะปลูกริมลำธารหรือบริเวณริมน้ำ นอกจากนี้ เฟิร์นก้านดำชนิดต่างๆ เช่น เฟิร์นก้านดำฟิลิปปินส์ เฟิร์นก้านดำ (Adiantum capillus-veneris) หรือเฟิร์นในสกุลPteris บางชนิด เช่น กูดหมาก (Pteris vittata) ก็เหมาะที่จะปลูกตามซอกก้อนหินหรือร่องหินริมน้ำ
           บริเวณสวนที่กึ่งร่ม และมีความชื้นในอากาศสูง เช่น บริเวณที่ติดผนังหรือรั้ว เหมาะที่จะปลูกเฟิร์นขนาดใหญ่ เช่น กูดต้น (Cyatheaspp.) ว่านไก่น้อย หรือละอองไฟฟ้า หรือว่านกีบแรด ซึ่งจะช่วยเพิ่มบรรยากาศของสวนให้เป็นสวนธรรมชาติได้เป็นอย่างมาก
[กลับหัวข้อหลัก]

เฟิร์นและตีนตุ๊กแกที่ใช้เป็นไม้ประดับแขวน


เฟิร์นที่ปลูกประดับเป็นไม้กระถางแขวน

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
ใช้เป็นวัสดุจักสาน
          ใช้เป็นวัสดุจักสาน ได้จากเฟิร์นที่มีลำต้น หรือใบยาว เช่น ย่านลิเภาชนิดต่างๆ เช่น Lygodium flexuosum, Lygodium polystachyum, Lygodium salicifolium ใช้ก้านใบซึ่งมีสีต่างๆ กันตามธรรมชาติ เป็นวัสดุจักสานผลิตภัณฑ์จากย่านลิเภาหลายชนิด เช่น กระเป๋าถือสตรี หีบหรือกล่องใส่เครื่องประดับ พัด พาน แจกัน เป็นต้น เป็นงานจักสานที่ละเอียดประณีต มีความงดงาม คงทนถาวร และมีคุณค่าที่จะเป็นมรดกตกทอดไปยังลูกหลานต่อไป งานจักสานย่านลิเภาเป็นงานหัตถกรรมในโครงการพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงพระมหากรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งโครงการศิลปาชีพ เพื่อให้ประชาชนมีอาชีพที่มั่นคง และมีรายได้เพิ่มขึ้น อีกทั้งเป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมประจำท้องถิ่นมิให้สูญหาย
[กลับหัวข้อหลัก]

เฟิร์นในสกุลย่านลิเภา นิยมใช้ก้านเป็นวัสดุจักสานเครื่องประดับและเครื่องใช้ต่าง ๆ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

บรรณานุกรม
• นายทวีศักดิ์ บุญเกิด

[กลับหัวข้อหลัก]
 

บทความอื่น ๆ ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ  
 
บทความอื่น ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23 สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มอื่น
การตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ดั้งเดิมตามสภาพภูมิศาสตร์
ความแตกต่างทางชาติพันธุ์
โครงสร้างของเฟิร์น
พันธุ์ไม้ที่ใช้ในการประทินผิว
เพลงหน้าพาทย์ของละครชาตรี
ฟิสิกส์ใต้น้ำ
วิธีการศึกษาชาติพันธุ์
ศิลปะการแสดงละครนอกจากจินตนาการ
หลักเกณฑ์การดำน้ำอย่างปลอดภัย
อันตรายจากการดำน้ำ
สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 2
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 11
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 20
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 21
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 26
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 28
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 30
   

ผู้สนับสนุน
สนใจลงโฆษณา คลิก!

สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 23 > การใช้ประโยชน์จากเฟิร์น