งานสังคมสงเคราะห์ในสังคมไทย ได้เจริญก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็วควบคู่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม  ทั้งนี้ เพราะการพัฒนาทางด้านวัตถุยิ่งเจริญขึ้นมากเท่าไร ปัญหาทางสังคมก็ยิ่งมีมากตามขึ้นมาเท่านั้น อาทิ ปัญหาเด็กถูกทอดทิ้ง ปัญหายุวอาชญากรและอาชญากรรม ปัญหายาเสพติด ปัญหาความยากจน  ปัญหาคนว่างงาน  ปัญหาโสเภณี  ปัญหาผู้สูงอายุ  เป็นต้น งานสังคมสงเคราะห์เป็นงานบริการ  เป็นกิจกรรมที่จัดให้กับบุคคลตั้งแต่เกิดจนตาย  เป็นงานที่ให้บริการแก่บุคคลทั้งที่มีและไม่มีปัญหา ให้เขาสามารถดำเนินชีวิตอยู่ในสังคมด้วยความเป็นปกติสุข และมีความสามารถในการพัฒนาสังคมส่วนรวมด้วย
         รัฐบาลไทยได้มองเห็นความสำคัญเรื่องนี้จึงได้กำหนดเป็นแนวนโยบายแห่งรัฐเกี่ยวกับสังคมไว้ในหมวด  ๕ มาตรา  ๑๗ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๒๑ ว่า "รัฐพึงส่งเสริมและสนับสนุนการสังคมสงเคราะห์ของรัฐและเอกชน เพื่อความมีสวัสดิภาพและความผาสุกของประชาชน"  หน่วยงานที่ให้บริการทางสังคมสงเคราะห์อาจแบ่งเป็น  ๒ ระดับคือ ระดับรัฐบาล และระดับเอกชน

          อาจกล่าวได้ว่า หน่วยงานที่รับผิดชอบเกี่ยวกับความผาสุกของประชาชนไทย  ประกอบด้วย  ๔ กระทรวงหลัก คือ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์กระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงสาธารณสุขแต่หน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรงในการดำเนินงานส่งเสริมและสนับสนุนการสังคมสงเคราะห์เพื่อสวัสดิภาพและความผาสุกของประชาชนก็คือ กรมประชาสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทย  ซึ่งกรมประชาสงเคราะห์มีวัตถุประสงค์หลักคือ
          ๑. เพื่อให้การสงเคราะห์แก่ประชาชนที่เดือดร้อน ช่วยตนเองไม่ได้ทุกประเภทในราชอาณาจักรไทย
          ๒. เพื่อดำเนินการป้องกันมิให้ประชาชนต้องกลายเป็นผู้เดือดร้อนช่วยตนเองไม่ได้
          ๓. เพื่อดำเนินงานให้เกิดความมั่นคงทางครอบครัวและสังคม
          ๔. เพื่อช่วยผู้มีปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคม ให้มีโอกาสปรับสภาพหรือพัฒนาตนเองให้อยู่ดีกินดี
          ๕. เพื่อควบคุม  อุดหนุน  และส่งเสริมองค์การสังคมสงเคราะห์เอกชน ตลอดจนเร่งเร้าให้ประชาชนได้สงเคราะห์ซึ่งกันและกันอย่างเต็มความสามารถ
          ๖. เพื่อศึกษา วิจัย และเผยแพร่เกี่ยวกับสภาพและปัญหาสังคม
          งานที่กรมประชาสงเคราะห์ปฏิบัติเรียกว่า "การประชาสงเคราะห์" ขณะนี้มีประชาสงเคราะห์จังหวัดประจำอยู่ในจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศไทยและมีประชาสงเคราะห์ประจำอำเภอถึง ๒๓ อำเภอ อนึ่ง  เมื่อวันที่ ๕ มิถุนายน ๒๕๒๗   คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติแต่งตั้งคณะกรรมการส่งเสริม และพัฒนางานสังคมสงเคราะห์แห่งชาติ มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นประธาน-กรรมการ และมีกรรมการประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงานทางสังคมสงเคราะห์ทั้งภาครัฐบาลและภาคเอกชน คณะกรรมการชุดนี้มีหน้าที่กำหนดนโยบายในการดำเนินงานสังคมสงเคราะห์ และเป็นแกนกลางในการประสานงานระหว่างภาครัฐบาลและภาคเอกชนในเรื่องการสังคมสงเคราะห์      การแก้ไขปัญหาสังคมและการพัฒนาสังคม เพื่อช่วยให้งานสังคมสงเคราะห์พัฒนาไปด้วยดี  นอกจากนี้คณะรัฐมนตรียังได้มีมติเห็นชอบกำหนดให้วันที่  ๒๑  ตุลาคม ซึ่งเป็นวันคล้ายวันประสูติของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  เป็น "วันสังคมสงเคราะห์แห่งชาติ" โดยเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นต้นมา
[กลับหัวข้อหลัก]

          ขณะนี้ประเทศไทยมีสมาคม และมูลนิธิต่างๆ ที่ทำงานด้านสังคมสงเคราะห์ประมาณ  ๑๐,๐๐๐  แห่ง  หน่วยงานเหล่านี้ล้วนแต่มีวัตถุประสงค์ในการให้การสงเคราะห์และพัฒนาประชาชน  หน่วยงานเอกชนที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคือ  สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งมีนโยบายในการดำเนินงานสังคมสงเคราะห์  ๗ ด้าน ได้แก่ การร่วมมือและประสานงาน  การส่งเสริมสนับสนุน   การศึกษาวิจัยและวางแผน การสงเคราะห์ผู้ประสบปัญหาความทุกข์ยากเดือดร้อน  การแก้ไขปัญหาสังคม  การพัฒนาสังคม การบริหารงาน และการประชาสัมพันธ์
          กล่าวโดยสรุป  การสังคมสงเคราะห์เป็นวิธีการและกระบวนการทำงานกับผู้รับบริการที่ประสบปัญหาและไม่ประสบปัญหาความเดือดร้อนเพื่อให้เขามีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถช่วยเหลือตนเอง และสามารถพัฒนาสังคมได้ในที่สุด ทั้งนี้โดยการให้บริการของ "นักสังคมสงเคราะห์"  ถ้าท่านพบผู้ประสบปัญหาทางด้านสังคมซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานคร โปรดแนะนำให้เขาไปใช้บริการจากหน่วยงานของรัฐบาลซึ่งทำหน้าที่ ด้านนี้โดยตรง คือ กรมประชาสงเคราะห์ ตั้งอยู่ที่ถนนกรุงเกษม สะพานขาว หรือที่ประชาสงเคราะห์จังหวัด ซึ่งสถานที่ทำงานอยู่ที่ศาลากลางจังหวัดทุกจังหวัด ถ้าประสบปัญหาด้านสุขภาพอนามัย      โปรดแนะนำให้ไปรับบริการที่แผนกสังคมสงเคราะห์ในโรงพยาบาลต่างๆ นอกจากนั้นท่านยังสามารถแนะนำให้เขาไปรับบริการจากหน่วยงานเอกชนที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการสังคมสงเคราะห์ก็ได้

          (ดูเพิ่มเติมเรื่อง สมาคมและมูลนิธิเพื่อการกุศลและ เรื่อง การประกันสังคม หมวดเดียวกัน เล่มเดียวกัน)

[กลับหัวข้อหลัก]