สนุก! ค้นหาตรวจหวยข่าว อีเมล์ หาเพื่อนคิวคิว ฟังเพลง คลาสสิฟายด์ ริงโทน เล่นเกมส์ ดูทั้งหมด »
 
  เว็บไซต์    สารบัญเว็บไทย    หางาน   วิดีโอ    เพลง    ข่าว     ความรู้    ถามตอบ    ไฟล์ข้อมูล  
 
 
หาแบบละเอียด
ช่วยเหลือ


สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 13 > การละเล่นประเภทเพลงพื้นเมือง
การละเล่นประเภทเพลงพื้นเมือง  
 

 
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 13
 
การละเล่นประเภทเพลงพื้นเมือง โดย พันตรีผะอบ โปษะกฤษณะ

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

หัวข้อ

เพลงแห่ดอกไม้

          หลังจากทำบุญที่วัด หนุ่มสาวจะพากันไปเก็บดอกไม้ป่ามาบูชาพระ ในระหว่างทางที่เดินจะร้องเพลงโต้ตอบกัน เรียกว่า "เพลงแห่ดอกไม้" ในปัจจุบันนี้ไม่พบว่ามีที่ไหนแล้วมีกล่าวไว้ในเรื่อง "ประเพณีเนื่องในเทศกาล" ของเสฐียรโกเศศ


[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
เพลงพิษฐาน
          หลังจากเก็บดอกไม้แล้วจะนำดอกไม้ไปบูชาพระพุทธรูปในโบสถ์หรือที่เจดีย์แล้วอธิษฐาน โดยฝ่ายชายจะขึ้นก่อนดังตัวอย่างต่อไปนี้
          ๑) พิษฐานเอย มือหนึ่งถือพาน ถือพานดอกชะบา (ลูกคู่รับ)
               เกิดชาติใดแสนใด ขอให้ได้กับพวกทำนา (ลูกคู่รับ)
               พิษฐานวานไหว้ ขอให้ได้ดังพิษฐานเอย
          ๒) พิษฐานเอย มือหนึ่งถือพาน ถือพานนมแมว (ลูกคู่รับ)
               เกิดชาติใดแสนใด ขออย่าให้ได้กับพวกบ้านแพ้ว (ลูกคู่รับ)
               พิษฐานวานไหว้ ขอให้ได้ดังพิษฐานเอย

          การร้องแก้กันนั้นอยู่ที่ความมีไหวพริบในการหาชื่อดอกไม้มาให้ตรงกับชื่อคน หรือชื่อสถานที่ที่ผู้นั้นอยู่ คำว่า  "พิษฐาน" คงกลายมาจาก "อธิษฐาน"

          บางจังหวัดก็มีข้อความยาวบ้างสั้นบ้างแตกต่างกันออกไป เพลงนี้ยังเล่นกันอยู่มาก แม้ไม่ใช่เทศกาลสงกรานต์

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
เพลงพวงมาลัย
          ในเทศกาลสงกรานต์ยังนิยมเล่นกันมากในภาคกลาง โดยเฉพาะจังหวัดราชบุรี เพชรบุรี มีลักษณะแปลกกว่าเพลงโต้ตอบอื่น คือ ต้องขึ้นต้นด้วย "เอ้อระเหยลอยมา หรือ เอ้อระเหยลอยไป" ส่วนกลอนก็เป็นกลอนหัวเดียว คือ ลงสัมผัสสระเดียวกันทุกคำกลอน ไม่จำกัดว่าจะมีกี่คำ มีลูกคู่รับกระทุ้งท้ายคำเป็นที่สนุกสนาน ไม่เฉพาะแต่สงกรานต์เท่านั้น เนื้อความก็เปลี่ยนไปตามแต่ผู้เล่นต้องการ

[กลับหัวข้อหลัก]
[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]
เพลงเหย่อยหรือเพลงพาดผ้า
          เพลงเหย่อยนี้มีเล่นกันมากที่บ้านพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี ผู้เล่นต้องมีผ้าไปคล้องฝ่ายตรงข้าม ฝ่ายชายจะเชิญฝ่ายหญิงออกมาเล่น ใช้กลองยาวเป็นเครื่องดนตรีประกอบ

          การละเล่นประเภทเพลงพื้นเมืองต่างๆ ที่เล่นกันในเทศกาลต่างๆ นั้น ความสนุกสนานอยู่ที่ตัวผู้เล่นเกิดความสนุกสนานจากการประคารมกัน ทำให้เกิดความคิด ความว่องไวในการนำสภาพความเป็นอยู่มาเป็นเนื้อหาและใช้ปฏิภาณทางภาษามาโต้ตอบกัน จึงเป็นการเล่นที่แสดงวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่นเป็นอย่างดี นักวิชาการจึงได้รวบรวมการเล่นในโอกาสต่างๆ ของแต่ละท้องถิ่นเป็นการละเล่นพื้นเมือง ซึ่งบางคนเกรงว่าจะค่อยสูญหายไปตามสภาพของสังคม การละเล่นเหล่านี้ไม่น่าจะสูญไป ถ้ารู้จักเผยแพร่ให้ถูกวิธี คือ ให้คงอยู่ในรูปลักษณ์ของการละเล่นต่อไป ไม่ใช่นำมาแสดงให้ผู้อื่นดูต้องฝึกให้ผู้เล่นสนุกในการเล่นด้วยความสมัครใจ และต้องมีความไวทันต่อเหตุการณ์ การละเล่นของไทยก็คงจะสืบทอดต่อไปได้และให้ประโยชน์หลายทาง

   
[กลับหัวข้อหลัก]

การเล่นเพลงเหย่อยหรือเพลงพาดผ้า

[ดูภาพทั้งหมดในเรื่องนี้]

บรรณานุกรม
• พันตรีผะอบ โปษะกฤษณะ

[กลับหัวข้อหลัก]
 

บทความอื่น ๆ ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ  
 
บทความอื่น ของสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 13 สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มอื่น
การเปลี่ยนแปลงชีวิตในชนบท
การเล่นที่ใช้อุปกรณ์ท้องถิ่น
คุณค่าทางโภชนาการของอาหาร
เครื่องหิน
ตุ๊กตาตามความเชื่อพื้นบ้าน
เรือนไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน)
ลักษณะของชนบทยากจน
วิถีชีวิตของคนชนบท
สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงชีวิตของคนในชนบท
อาหารที่มีสรรพคุณเป็นสมุนไพร
สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 7
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 8
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 9
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 13
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 21
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 25
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 27
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 28
สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 29
   

ผู้สนับสนุน
สนใจลงโฆษณา คลิก!

สนุก!ความรู้ > ห้องสมุดความรู้ > สารานุกรม > สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 13 > การละเล่นประเภทเพลงพื้นเมือง