การเกิดโรคมะเร็งมีหลายสาเหตุและหลายปัจจัยร่วมกันทั้งภาวะภายใน และภายนอกร่างกาย มะเร็งซึ่งทราบสาเหตุที่แท้จริงจากภาวะภายนอกร่างกายก็สามารถป้องกันได้ แต่ยังมีมะเร็งอีกหลายๆ ชนิดที่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริง หรือเกี่ยวกับภาวะภายในร่างกายจึงไม่สามารถป้องกันได้ อย่างไรก็ตามในทางปฏิบัติ เพื่อการป้องกันโรคมะเร็ง หรือการที่จะรู้ตัวว่าเป็นมะเร็งตั้งแต่ในระยะที่เพิ่งเริ่มเป็นซึ่งสามารถรักษาให้หายขาดได้อาศัยมาตรการที่สำคัญ ๒ ประการ คือ
มาตรการแรกในการป้องกันโรคมะเร็ง คือ การรักษาสุขภาพและพลานามัยให้แข็งแรงอยู่เสมอ สุขภาพและพลานามัยที่แข็งแรงจะเป็นปัจจัยที่สำคัญในการป้องกันโรคมะเร็ง โดยปฏิบัติดังนี้
๑. บริโภคอาหารที่ดีและมีประโยชน์ต่อร่างกายทั้งเนื้อสัตว์และพืชผักผลไม้ ในปริมาณที่พอดี ไม่มากหรือน้อยเกินไป
๒. สิ่งที่เป็นเครื่องบั่นทอนสุขภาพ เช่น บุหรี่ สุรา ควรจะงดหรือลดให้เหลือลดน้อยที่สุด
๓. ควรมีการพักผ่อนทั้งร่างกายและจิตใจ
๔. ควรออกกำลังแต่พอสมควร เพื่อสุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจ
๕. รักษาความสะอาดของร่างกายทุกๆ ส่วนโดยเฉพาะภายในช่องปากและบริเวณอวัยวะเพศ ในเพศชายที่หนังหุ้มปลายอวัยวะเพศไม่เปิด ควรให้แพทย์ทำผ่าตัดหนังหุ้มปลายออกเสีย
มาตรการที่สอง ได้แก่ การให้ความสนใจศึกษาเกี่ยวกับโรคมะเร็งบ้างพอสมควร เมื่อมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักโดยทั่วๆไปของโรคมะเร็งแล้ว ก็ย่อมจะเกิดแนวทางทั้งในด้านการป้องกัน และสามารถรู้ได้ว่าเป็นมะเร็งตั้งแต่ในระยะที่เพิ่มเริ่มเป็น โดยมีข้อควรปฏิบัติดังนี้
๑. หลีกเลี่ยงสาเหตุหรือสารที่ทำให้เกิดมะเร็งโดย
ก. อาหาร ไม่ควรบริโภคอาหารหรือเครื่องดื่มที่ร้อนจัด อาหารหรือขนมที่ใส่สีย้อมซึ่งจะสังเกตได้ง่ายคือ มีสีฉูดฉาด และเมื่อรับประทานแล้ว สีจะออกมากับปัสสาวะ อาหารเนื้อสัตว์หมักชนิดต่างๆ ควรทำให้สุกเสียก่อน อาหารที่ขึ้นราควรงดโดยเด็ดขาด เพราะสารอะฟลาท็อกซินจะไม่ถูกทำลายโดยการทำให้เดือดหรือสุกโดยวิธีใดก็ตาม อาหารที่ขึ้นราง่ายควรเก็บใน
ภาชนะที่แห้งสนิท และมิดชิด
ข. สิ่งเสพ เช่น สุรา บุหรี่ หมากพลู ควรจะงดเสีย
ค. ยารักษาโรค ไม่ควรรับประทานยาที่เข้าสารหนูหรือกำมะถันในปริมาณมากๆ ยาที่เข้าฮอร์โมนควรจะรับประทานเมื่อแพทย์สั่งเท่านั้น อย่าซื้อรับประทานเอง
ง. การระคายเรื้อรัง ฟันเกที่ครูดลิ้นหรือกระพุ้งแก้มอยู่เสมอควรถอนเสีย ไม่ควรฉีดสารแปลกปลอมเพื่อการเสริมสวย เช่น การฉีดพาราฟิน เป็นต้น
จ. สาเหตุอื่นๆ เช่น ควรหลีกเลี่ยงเคมีวัตถุประเภทน้ำมันดิน รังสี* เป็นต้น
๒. สนใจสุขภาพของตนเองและลูกหลานการสนใจสุขภาพของตนเองและลูกหลาน มีความสำคัญต่อการที่แพทย์จะสามารถค้นหามะเร็ง หรือวินิจฉัยมะเร็งในขณะที่เพิ่งเป็นได้ ซึ่งจะกล่าวต่อไป
* รังสีสามารถทำให้เกิดมะเร็งได้ แต่การตรวจทางรังสีเพื่อการวินิจฉัยโรค เช่น การถ่ายภาพรังสีของปอด ร่างกายจะได้รับปริมาณรังสีน้อยมาก และในปีหนึ่ง ๆ อาจตรวจได้หลาย ๆ ครั้งโดยไม่มีอันตรายแต่ประการใดเลย
การป้องกันโรคมะเร็ง
