ประเทศไทยมีป่าไม้มาก ประมาณหนึ่งในสามของเนื้อที่ประเทศเป็นป่าไม้  ต้นไม้ชอบขึ้นบนภูเขา  ป่าไม้ส่วนใหญ่จึงอยู่ทางภาคเหนือ  ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก และภาคใต้ ซึ่งพื้นที่เป็นภูเขา ส่วนภาคกลางเป็นที่ราบ เหมาะแก่การกสิกรรม ซึ่งได้แก่ การปลูกข้าว อ้อย ฝ้าย ถั่ว ฯลฯ จึงไม่ค่อยมีป่าไม้
          การทำไม้นั้นแบ่งออกได้กว้างๆ  เป็น  ๒  ตอน  คือ การทำไม้  "ตอนป่า"  และ การทำไม้ "ตอนยวดยาน" การทำไม้แต่ละตอนมีวิธีการแตกต่างกันไป ดังนี้

          การทำไม้ออกจากป่านั้น ไม่ว่าจะทำไม้ออกมาเพื่อใช้สอยส่วนตัวหรือเพื่อการค้า ถ้าไม้ที่จะนำออกมานั้นเป็นไม้หวงห้าม คือ ไม้ชนิดดีมีค่า จะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ของกรมป่าไม้เสียก่อน  ไม้ชนิดที่สำคัญๆ เช่น ไม้สัก แดง ประดู่ หลุมพอ มะค่าโมง เต็ง รัง ฯลฯ เจ้าหน้าที่กรมป่าไม้จะเข้าไปคัดเลือกและตีตราประจำต้น เพื่ออนุญาตให้ตัดได้ เมื่อตัดโค่นไม้ที่มีตราลงมาแล้ว ก็ใช้เลื่อยทอนต้นไม้ที่ล้มลงมานั้นเป็นท่อนๆ โดยปกติความยาวของไม้ที่ทอนออกเป็นท่อนนั้น จะต้องคำนึงถึงความยากง่ายของท้องที่ที่จะนำไม้นั้นออกมาและต้องคำนึงถึงตลาดด้วย เช่น ในท้องที่ที่เป็นภูเขาสูงนำไม้ซุงออกมาได้ยาก ต้องทอนต้นไม้ให้เป็นท่อนสั้นๆ เพื่อให้น้ำหนักของไม้แต่ละท่อนเบาลง ถ้าท้องที่ที่ทำไม้ออกเป็นที่ราบ  อาจทอนไม้เป็นท่อนยาวๆ ได้ ไม้ซุงที่นำออกมานั้น  จะต้องพยายามทอนเอาเฉพาะส่วนที่ตรง และตัดส่วนที่เป็นง่ามหรือปุ่มตาออก เนื่องจากไม้ซุงที่ทำออกมาจากป่า ต้องการนำไปเลื่อยเป็นไม้สำหรับปลูกบ้าน  ดังนั้น ความยาวของไม้ซุงแต่ละท่อน จึงไม่ควรสั้นกว่าความยาวของห้องตามบ้านเรือนที่ปลูกกันทั่วๆ  ไปคือ  ไม่ควรสั้นกว่า  ๔  เมตร เว้นแต่ว่าไม้ซุงที่ทำออกมานั้น จะนำไปใช้ทำประโยชน์อย่างอื่น เช่น ทำเครื่องเรือน  ทำไม้อัดหรือต่อเรือ ก็จำเป็นต้องกำหนดความยาวของท่อนซุง ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของงานที่จะใช้ไม้นั้น
          สำหรับไม้ชนิดที่สำคัญๆ  ซึ่งเจ้าพนักงานได้ตรีตราประจำต้นให้ตัดฟันได้เมื่อล้มลงและตัดทอนแล้ว จะต้องแจ้งให้เจ้าหน้าที่มาตรวจสอบอีกครั้งหนึ่งว่า ไม้ที่ล้มนั้นมีตราถูกต้องหรือไม่ ทอนได้เป็นกี่ท่อน เมื่อตรวจสอบถูกต้องแล้ว เจ้าหน้าที่จะตีตราที่ท่อนซุงทุกท่อนไว้อีกครั้งหนึ่ง การตีตราตรวจสอบในครั้งนี้ เรียกว่า "ตีตราชักลาก" เมื่อได้ผ่านวิธีการนี้แล้ว  จึงจะชักลากไม้นั้นให้ห่างออกไปจากตอเติมได้ ไม้ที่ล้มแล้วทอนไว้เป็นท่อนซุงนี้ ถ้าเป็นบริเวณที่มีภูเขาสูงชัน ผู้ทำไม้จะใช้ช้างหรือรถแทรกเตอร์ลากไม้ซุงนั้นมารวมไว้เป็นแห่งๆ ในที่ซึ่งรถยนต์หรือพาหนะอย่างอื่นจะเข้ามาบรรทุกไม้นั้นต่อไปได้การใช้ช้างหรือรถแทรกเตอร์ลากไม้ซุง จากตอที่ตัดมารวมไว้เป็นแห่งๆ นี้ เรียกว่า "ถอนตอ" ส่วนสถานที่ที่นำไม้ซุงมารวมไว้เป็นที่เดียวกันนั้น เรียกว่า "หมอนไม้" และการทำไม้ทั้งหมด ตั้งแต่โค่นล้มรวมถึงการชักลากมารวมกองเพื่อเตรียมไว้บรรทุกรถยนต์ภายในบริเวณป่า เรียกรวมๆ กันว่า  "การทำไม้ตอนป่า"  การทำไม้ในที่ราบ   อาจจะใช้รถยนต์ไปบรรทุกไม้จากตอที่เดียว โดยไม่ต้องถอนตอไปรวมกองไว้ก็ได้
[กลับหัวข้อหลัก]

          เมื่อได้ชักลากไม้มารวมกองไว้ที่หมอนไม้ในป่าแล้ว ผู้ทำไม้ก็จะขนส่งไม้ซุงนั้นต่อไปยังโรงเลื่อยหรือตลาดการค้า ซึ่งเป็นระยะทางที่ไกลออกไปการขนส่งช่วงนี้อาจจะใช้รถยนต์   รถไฟ  หรือพาหนะอย่างอื่น  ซึ่งเป็นการขนส่งนอกอาณาเขตป่าที่ทำไม้ เราเรียกการขนส่งตอนนี้ว่า "การทำไม้ตอนยวดยาน"   ไม้ซุงที่ได้รับอนุญาตให้ทำออกจากป่า  เมื่อจะขนส่งไปยังจุดหมายปลายทางที่ใด โดยใช้ยานพาหนะอะไร จะต้องขอรับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ป่าไม้  เมื่อเจ้าหน้าที่ป่าไม้ตรวจสอบได้ว่า  ไม้ซุงนั้นทำออกมาโดยถูกต้องตามระเบียบและกฎหมายแล้ว ก็จะออกหนังสือสำคัญในการขนส่งให้ หนังสือสำคัญนี้เรียกว่า "ใบเบิกทาง" ผู้ขนส่งไม้จะต้องนำใบเบิกทางติดตัวไป เพื่อให้เจ้าหน้าที่ป่าไม้ตรวจเมื่อผ่านด่านป่าไม้ จึงจะขนไม้ซุงออกไปได้
[กลับหัวข้อหลัก]