คณะ
คณะของกลอนสุภาพมีดังนี้
กลอนสุภาพบทหนึ่งมี ๒ บาท บาทที่ ๑ เรียกว่า
บาทเอก มี ๒ วรรค คือ
วรรคสลับและ
วรรครับ บาทที่ ๒ เรียกว่าบาทโท มี ๒ วรรค คือ
วรรครองและ
วรรคส่ง
พยางค์หรือคำของกลอนแต่ละวรรคมีดังนี้
กลอนแปด มีวรรคละ ๘ คำ ดังนั้นกลอนแปด ๔ วรรคจึงมี ๓๒ คำ ใน ๑ บท
กลอนหก มีวรรคละ ๖ คำ ดังนั้นกลอนหก ๔ วรรคจึงมี ๒๔ คำ ใน ๑ บท
สัมผัส มีข้อสังเกตเกี่ยวกับสัมผัสของกลอนสุภาพดังนี้
ก. สัมผัสนอก (บังคับ) โปรดสังเกตเส้นโยงสัมผัสใน
บทที่ ๑
๑) ในบทที่ ๑ คำสุดท้ายของวรรคสลับ(วรรคที่ ๑) สัมผัสกับคำที่ ๓ หรือคำที่ ๕ ของวรรครับ (วรรคที่ ๒) ตามที่ขีดเส้นประไว้ในแผน
๒) คำสุดท้ายของวรรครับ สัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรครอง (วรรคที่ ๓)
๓) คำสุดท้ายของวรรครองสัมผัสกับคำที่ ๓ หรือคำที่ ๕ ของวรรคส่ง (วรรคที่ ๔)
๔) คำสุดท้ายของวรรคส่งในบทที่ ๑สัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรครับในบทที่ ๒ (
คอย-ละ
ห้อย)
ข. สัมผัสใน (ไม่บังคับ) โปรดสังเกตเส้นโยงสัมผัสใน
บทที่ ๒
๕) สัมผัสในชนิด
สัมผัสสระ ในบทที่ ๒ได้แก่ ค่ำ-ย่ำ, ฆ้อง-ร้อง (วรรคสลับ), จวนหวน (วรรครับ), เคลื่อน-เดือน (วรรครอง)
ฉ่ำ-อัมพร (วรรคส่ง)
๖) สัมผัสใน ชนิด
สัมผัสอักษร ในบทที่ ๒ ได้แก่ ยาม-ย่ำ (วรรคสลับ) ตรงนี้มีพิเศษคือ
ยามค่ำ-ย่ำฆ้อง ได้ทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษร คือ ยาม-ย่ำ, ค่ำ-ฆ้อง,
ร่ำ-พิไร-รัญจวนหวน-ละห้อย (วรรครับ) ดึก-ดาว-เดือน, เคลื่อนคล้อย ตรงนี้มีพิเศษอีกคือ ดาวเคลื่อน-เดือนคล้อย ได้ทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษร ช่วยให้ไพเราะยิ่งขึ้น (วรรครับ) ย้อย-เย็น (วรรคส่ง)
[กลับหัวข้อหลัก]
กลอน
