คือ ลักษณะที่ลูกผสม F
1 มีผลิตผลและคุณภาพดีกว่าพ่อแม่หรือค่าเฉลี่ยของพ่อแม่ ยิ่งพ่อแม่มีลักษณะทางพันธุกรรมแตกต่างกันเพียงใด ความดีเด่นของลูกผสมก็ยิ่งมีมากขึ้นเท่านั้น ลักษณะดังกล่าวเป็นผลที่เกิดตรงกันข้ามกันกับเมื่อนำพืชที่ผสมข้ามต้นมาผสมตัวเอง หรือนำพืชที่มีลักษณะพันธุกรรมเหมือนกันหรือคล้าย ๆ กันมาก ๆ มาผสมกัน ลูกผสมที่ได้รับในชั่วถัดไปจะมีลักษณะไม่ดีกว่าพ่อแม่ หรือบางทีจะเลวกว่าพ่อแม่ หรือลักษณะเลวบางอย่างที่เป็นลักษณะด้อยจะปรากฏให้เห็นชัดออกมา เช่น ผลิตผลจะต่ำลง ความสูงลดลง ใบมีสีขาวขาดคลอโรฟีลล์ และตายไป เป็นต้น ยิ่งถ้ามีการผสมตัวเองซ้ำกันหลาย ๆ ชั่ว ลักษณะดังกล่าวก็จะยิ่งเด่นชัดขึ้น และขณะเดียวกันสายพันธุ์ที่ได้นี้ก็จะเป็นพันธุ์บริสุทธิ์มากขึ้นตามลำดับ ในพันธุ์พืชที่ผสมข้ามต้นนี้ สายพันธุ์บริสุทธิ์ในชั่วหลังนี้เรียกว่า "สายพันธุ์ผสมตัวเอง" และเมื่อนำสายพันธุ์ผสมตัวเองต่าง ๆ ที่มีลักษณะพันธุกรรมแตกต่างกันมาก ๆ มาผสมกัน ลูกผสม F
1 ส่วนมากจะมีผลิตผลสูงและลักษณะดีเด่นกว่าพ่อแม่มาก คุณสมบัติหรือปรากฏการณ์ดังกล่าวนี้เป็นหลักที่ใช้ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ลูกผสมของพืชต่าง ๆ ที่ใช้ในการค้าทั่วไปขณะนี้
ตามหลักการต่าง ๆ ที่ได้กล่าวมานี้ นักปรับปรุงพันธุ์พืชได้นำไปใช้ในการผสมพันธุ์และปรับปรุงพันธุ์พืชที่ผสมข้ามต้น เนื่องจากพืชที่ใช้ปรับปรุงพันธุ์ในระยะแรกเป็นข้าวโพดส่วนใหญ่ ดังนั้นวิธีการปรับปรุงพันธุ์ที่จะกล่าวถึงจะใช้ตัวอย่างจากข้าวโพดเป็นหลัก
[กลับหัวข้อหลัก]
พันธุ์ลูกผสม
