กกุธภัณฑ์
คำแปล2น. เครื่องประดับเกียรติยศของพระเจ้าแผ่นดินมี ๕ อย่าง เรียกว่า เบญจราชกกุธภัณฑ์ คือ ๑. แส้จามรี ๒. มงกุฎ ๓. พระขรรค์ ๔. ธารพระกร ๕. ฉลองพระบาท, บางแห่ง ว่า ๑. พระขรรค์ ๒. เศวตฉัตร ๓. มงกุฎ ๔. ฉลอง พระบาท ๕. พัดวาลวีชนี; ในอภิธานัปปทีปิกา คาถาที่ ๓๕๘ ระบุว่ามี ๕ คือ ๑. ขคฺค = พระขรรค์ ๒. ฉตฺต = ฉัตร ๓. อุณฺหิส = อุณหิส (พระมหาพิชัยมงกุฎ) ๔. ปาทุกา = ฉลองพระบาท ๕. วาลวีชนี = พัดหรือแส้จามรี.
