คุณครูอ่ำ บุญไทย (เสียง สวาสดิ์) เขียนในประชาชาติ ปี ๒๔๗๖ ไว้ว่า กุลสตรีศรีบ้านต้องประกอบด้วยลักษณะ
เรือนสามน้ำสี่ คือ หนึ่ง-เรือนนอน สอง-เรือนครัว สาม-เรือนผม
ส่วนน้ำสี่ คือ หนึ่ง-น้ำกิน สอง-น้ำใช้ สาม-น้ำใจ สี่-น้ำปูน
ข้ออื่นคงพอเดา ๆ กันได้เข้าเค้า ขออธิบายแค่น้ำปูน การสังเกตน้ำปูน (ปูนกินหมากใช้ป้ายพลู วางในเชี่ยนหมากของทุก ๆ บ้านในสมัยก่อน) ใช้ดูอุปนิสัยประจำตัวของสตรีบ้านนั้นว่าเป็นคนละเอียดถี่ถ้วนแค่ไหน เพราะน้ำปูนถ้าในน้ำมากไปก็เหลวคว้างป้ายพลูไม่ติด ใส่น้อยไปก็ข้น ไม่เหมาะอีก จึงต้องหมั่นเติมน้ำในเต้าปูนทีละน้อย ๆ ให้พอดีไว้เสมอทุกวัน ถ้าคนเกียจคร้านก็จะเติมน้ำทีเดียวมาก ๆ หากเป็นคนพลั้งเผลอไม่ถี่ถ้วนก็เหยาะน้ำน้อยไม่พอดีสักที
น้ำปูนจึงใช้ดูคุณสมบัติของสตรีมากกว่าใช้ดูรูปสมบัติ
“ข้อมูลสนับสนุนจากหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม / สำนักพิมพ์สารคดี”
คำตอบ
