คำว่า คอมมิวนิสต์ (Communist) เริ่มมีขึ้นราว ปี พ.ศ.  ๒๓๗๗-๒๓๘๒ พวกสมาคมลับที่จะปฏิวัติฝรั่งเศสคิดขึ้น หมายถึง  “การรวมกันของบรรดาทรัพย์สิน  เป็นของกลางร่วมกันทั้งหมด"  (Community of Goods) โดยเห็นว่าความไม่เท่าเทียมกันของ
ความสุขสมบูรณ์และความยากจนของมนุษย์  ส่วนใหญ่เกิดจากการที่ต่างคนต่างเป็นเจ้าของทรัพย์สิน  ทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมกัน

          คอมมิวนิสต์เป็นลัทธิขบวนการปฏิวัติที่พยายามจะเลิกล้างลัทธิทุนนิยมและจัดตั้งสังคมใหม่ ให้ถือว่าทรัพย์สินทั้งหมดเป็นของส่วนรวม การดำเนินการเศรษฐกิจจะเป็นไปตามแผนการและอยู่ในความควบคุมจัดการของส่วนรวม โดยแบ่งส่วนเฉลี่ยทรัพย์แก่ทุกคนตามหลักว่า “แต่ละคนทำงานตามความสามารถของตนแต่ละคนได้รับสิ่งที่ตนต้องการ”

          ในเวลาร้อยกว่าปีมานี้ คำว่า คอมมิวนิสต์ ได้ใช้เป็นชื่อพรรคการเมือง หรือขบวนการคอมมิวนิสต์ที่มุ่งจะจัดสังคมใหม่โดยเข้ายึดอำนาจการปกครองประเทศ  ถ้าจำเป็นก็ใช้กำลังบังคับแล้วจัดระบบสังคมหรือการปกครองแนวใหม่ตามแนวนโยบายของพรรคคอมมิวนิสต์ ลัทธิคอมมิวนิสต์แพร่ไปทั่วโลกทั้งในยุโรปอเมริกาใต้  แอฟริกา และเอเชีย

          ในประเทศไทย นับตั้งแต่ได้มีการจัดตั้งพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยหรือ พคท. เมื่อวันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๘๕ ฝ่ายคอมมิวนิสต์ได้เริ่มมีบทบาทเด่นชัดขึ้น ในระยะแรกดำเนินการอย่างสันติ  ภายหลังรัฐบาลได้เริ่มกวาดล้างจับกุมกองกำลังและแนวร่วมของ พคท. ที่แทรกซึมอยู่ในท้องที่ห่างไกลความเจริญเกิดการปะทะกันด้วยอาวุธ ในที่สุด พคท. ก็ประกาศจัดตั้งกองทัพปลดแอกประชาชนแห่งประเทศไทย (ทปท.) เมื่อ ๑ มกราคม ๒๕๑๒

          การต่อสู้ของ พคท. ในปี ๒๕๐๘-๒๕๑๒ เป็นไปในลักษณะจรยุทธ์  ต่อมาในปี ๒๕๑๓-๒๕๒๔ พคท. ได้ขยายการต่อสู้จากการก่อการร้ายไปสู่สงครามกองโจรในลักษณะของการทำสงครามปฏิวัติ  จัดตั้งฐานที่มั่นเป็นเขตปลดปล่อย เขตอำนาจรัฐ  รวมถึงการจัดให้มีกองทัพเรืออาวุธ

          รัฐบาลใช้กำลังเข้ากวาดล้างคอมมิวนิสต์อย่างหนักแต่ไม่ได้ผล  เพราะการต่อสู้เพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์เป็นการต่อสู้ด้านการเมืองเป็นหลัก โดยฝ่ายคอมมิวนิสต์อาศัยเงื่อนไขการปฏิวัติประชาชนและการปฏิวัติประชาธิปไตยเป็นเงื่อนไขสำคัญ รัฐบาลจึงประกาศคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๖๖/๒๕๒๓  ซึ่งเป็นนโยบายเชิงรุกทางการเมืองอย่างต่อเนื่องรวดเร็ว เน้นหนักในการลิดรอนทำลายขบวนการแนวร่วมและกองกำลังติดอาวุธ

          กองทัพบกได้ยึดถือคำสั่งที่ ๖๖/๒๕๒๓ และ ๖๕/๒๕๒๕  ซึ่งให้ยึดถือการพัฒนาประชาธิปไตยเป็นหลักอย่างมั่นคงและต่อเนื่องพร้อมกันไปกับการม่งเร่งรัดพัฒนาประเทศเพื่อขจัดปัญหาความยากจนของประชาชนและขจัดเงื่อนไขความไม่เป็นธรรมในสังคม

          จากการดำเนินการรุกทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง พร้อมกับการกดดันทางการทหารต่อผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ทำให้ยุติสงครามปฏิวัติของคอมมิวนิสต์ลงได้ มีผู้กลับใจเข้ามอบตัวเป็นผู้ร่วมพัฒนาชาติไทย (ผรท.) จากทุกภาค  นอกจากนี้ยังตรวจพบอาวุธมากมายและสามารถจับกุมบุคคลระดับผู้นำได้ ความสำเร็จของฝ่ายรัฐบาลครั้งนี้ทำให้ พคท. สูญเสียอย่างหนักจนไม่สามารถเคลื่อนไหวอย่างมีประสิทธิภาพได้อีกต่อไป

“ข้อมูลสนับสนุนจากหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม / สำนักพิมพ์สารคดี”