“ยกเมฆ” เป็นสำนวนหมายความว่า เดาเอา กะเอา คาดเอา นึกเอาเองว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ มูลเหตุของสำนวนมาจากตำราโหราศาสตร์เกี่ยวกับการดูเมฆในท้องฟ้า ว่าเป็นนิมิตดีหรือร้าย เช่น ในตำราพิชัยสงครามโบราณว่า "เห็นเมฆเกลื่อนมาเป็นหมู่ เป็นรูปเมรูอย่ายกฤกษ์มรณา” และในเสภาขุนช้างขุนแผนว่า "กอดอกยกเมฆดูนิมิต  ก็วิปริตเป็นรูปคนหัวหาย  จะยกต่อคอแขนไม่ติดกาย เถรสำคัญมั่นหมายไม่คืนมา”

          “ยกเมฆ”  เป็นการดูเมฆที่ลอยเกลื่อนในท้องฟ้า  ว่ามีรูปร่างลักษณะเป็นอย่างไร  ดังนั้นเลยเอาคำ ยกเมฆ มาใช้เป็นสำนวนหมายความว่า คิดเอง เดาเอง คาดคะเนเอาเองว่าเป็นเช่นนั้นหรืออย่างไรต่าง ๆ  ซึ่งไม่เป็นความจริง

          ส่วน “โคมลอย” นั้น ในพระราชหัตถเลขา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีถึงพระพันปีหลวงคราวเสด็จประพาสยุโรป พ.ศ. ๒๔๔๐ มีว่า “คำว่า โคม นี้มีความหมายตามศัพท์แผลง ใช้กันว่าพูดฤๅทำอะไรไม่กินความกัน  ฤๅไม่เข้ากับเรื่อง  ฤๅพูดหลงใหลไป  ฤๅพูดโดยไม่มีเค้ามูลที่เห็นว่าควรจะพูดอย่างนั้น  แต่แรกใช้กันว่า  โคมลอย  เกิดจากหนังสือพิมพ์อังกฤษฉบับหนึ่งชื่อ พันช์  มีรูปโคมลอยอยู่ที่ชื่อหน้าต้นของหนังสือนั้น  และในหนังสือพิมพ์นี้มักมีความซึ่งกล่าวตามอย่างตลก ๆ  ในภาษาอังกฤษ ดูไม่ใคร่จะเข้ากับเรื่อง และไม่เห็นขบขันเหมือนหนังสือพิมพ์พันช์  เพราะเหตุฉะนั้น เมื่อมีใครกล่าวความที่ไม่เข้าเรื่อง  ฤๅไม่กินความกันก็ใช้ว่ากันว่าโคมลอยแล้วย่นสั้นคงแต่ว่า  โคม  ก็ใช้ได้เหมือนกัน”  ที่ใช้และเข้าใจกันทั่วไป หมายความว่า พูดกุเรื่องขึ้น พูดลอย ๆ พูดไม่จริง   ทั้ง  ๒  คำนี้อธิบายโดย  กาญจนาคพันธุ์  จากหนังสือ“สำนวนไทย ”

“ข้อมูลสนับสนุนจากหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม / สำนักพิมพ์สารคดี”