คำถามนี้คาใจคุณรณฤทธิ์และ 'ซองคำถาม'  มากว่า ๓ ปีแล้ว

          เพราะไม่รู้ว่าจะหาคำตอบได้ที่ไหน เบสบอลเป็นกีฬาประจำชาติของอเมริกาน่ะใช่  แต่ทำไมจึงคลั่งกันนักนี่.... หาคนอธิบายได้ยากจนได้อ่านวารสาร 'เสรีภาพ'  ของสำนักข่าวสารอเมริกันฉบับที่  ๒/๒๕๓๕ (ลำดับที่ ๑๘) จึงได้คำตอบนี้ในที่สุด

          วิลเลียม เอ.เฮงกิน เขียนเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้ว่า คนอเมริกันชอบเล่นกีฬาชนิดนี้มาก  มีทีมระดับอาชีพอยู่เป็นร้อย ๆ ทีม ในทุกเมืองทุกหมู่บ้านก็มีการแข่งขันระดับสมัครเล่น ซึ่งเด็ก วัยรุ่นผู้ใหญ่ทุกวัยมาแข่งขันกันโดยไม่ได้เงิน  และยังมีการแข่งขันแบบเล่น ๆ  ตามพื้นที่ว่างทั่ว  ๆ ไปอีกนับครั้งไม่ถ้วนทุกวันในฤดูร้อนถ้าหากนับรวมกีฬาที่เรียกว่า ซอฟบอล (ซึ่งมีหลักการพื้นฐานอย่างเดียวกัน)  ด้วยแล้ว  ก็ประมาณได้ว่าในปีหนึ่ง ๆ มีคนอเมริกันเล่นเบสบอลกันกว่า ๓๕ ล้านคน

          ในการแข่งขันเวิร์ลซีรีส์หรือการแข่งขันระดับโลก  แฟน ๆเบสบอลจะซื้อตั๋วเข้าชมไปกว่า ๔๐ ล้านใบ เฉลี่ยแล้วมีผู้เข้าชมนัดละ ๒๐,๐๐๐ คน  ส่วนคนที่ไม่ได้ออกไปดูถึงสนามแข่งก็จะเฝ้าติดตามการแข่งขันทางวิทยุและโทรทัศน์

          ฌาคส์ บาร์ซัน นักประวัติศาสตร์อเมริกันเคยเขียนไว้ว่า "ใครก็ตามที่อยากรู้จักความคิดและจิตใจของอเมริกาควรจะต้องเรียนรู้กีฬาเบสบอล”

          เหตุที่คนอเมริกันหลงใหลเบสบอล  เป็นไปได้ไหมว่า เพราะกีฬาชนิดนี้เล่นกันโดยไม่ต้องผูกพันกับนาฬิกาอย่างอเมริกันฟุตบอลบาสเกตบอล  หรือว่าฟุตบอล  การแข่งขันเบสบอลจะไม่สิ้นสุดจนกว่าฝ่ายหนึ่งจะทำคะแนนได้มากกว่าอีกฝ่ายหนึ่ง ไม่ว่าจะต้องใช้เวลานานเท่าใด  (การแข่งขันระดับอาชีพที่ใช้เวลานานที่สุดในประวัติศาสตร์  ใช้เวลาเล่นมากกว่า ๗ ชั่วโมง)

          จะเป็นไปได้ไหมว่า  เพราะกีฬานี้มีความเป็นประชาธิปไตยอย่างยิ่ง ใคร ๆ ก็หัดเล่นได้ คุณจะต้องตัวสูงจึงจะเล่นบาสเกตบอลได้ดี  คุณจะต้องตัวใหญ่จึงจะเล่นฟุตบอลได้เก่งแต่ผู้เล่นที่ตัวเล็กตัวเตี้ย ตัวสูง อ้วน วิ่งเร็ว  วิ่งช้า  หรือผอมก็เป็นดารากันมาแล้วทั้งนั้นในสนามเบสบอล มีคนแขนเดียวคนหนึ่งเล่นเบสบอลอาชีพอยู่หลายปีในทศวรรษที่ ๔๐ บิลล์  วีค  เจ้าของทีมเซ็นต์หลุยส์บราวน์ส เคยส่งคนแคระไปเป็นคนตีลูก  ทำให้ผู้ขว้างลูกของฝ่ายตรงข้ามหัวปั่นเมื่อรู้ว่าจะต้องขว้างลูกไปยังเขตสไตรค์ที่มีขนาดเล็กกว่าธรรมดา

          หรือจะเป็นเพราะว่ากีฬาชนิดนี้มีมิติลึก ๆ ที่สะท้อนลักษณะนิสัยคนอเมริกัน ?  ผู้สังเกตการณ์หลายคนกล่าวว่า เบสบอลเป็นกีฬาแห่งสติปัญญา  ฝีมือ  และไหวพริบเท่า ๆ กับที่เป็นกีฬาแห่งความเร็วและพละกำลัง  ยิ่งกว่านั้น  ถึงแม้จะเป็นกีฬาที่เล่นเป็นทีมผลการเล่นก็ขึ้นอยู่กับการกระทำของผู้เล่นแต่ละคน  โฉมหน้าของเกมอาจจะเปลี่ยนไปในพริบตาจากการขว้างลูก  การรับลูก  การแกว่งไม้ตีลูก  หรือความผิดพลาดอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงครั้งเดียว

          ผู้เล่น ๘  คนที่อยู่ข้างหลังคนขว้างลูกและเพื่อนร่วมทีมทั้ง  ๘  คน  ของคนตีลูกที่กำลังรอจะให้ถึงตาที่จะมาเป็นคนตีลูก ได้แต่ยืนดูอยู่เบื้องหลังในขณะที่ผู้ขว้างลูกปล่อยลูกเร็ว  ซึ่งแหวกอากาศมาด้วยความเร็ว ๙๐ ไมล์ต่อชั่วโมง  ผู้ตีลูกมีเวลาเพียงเศษสามส่วนสิบของวินาทีที่จะตัดสินใจว่าจะแกว่งไม้ตีลูกหรือไม่  ไม่มีใครมีส่วนช่วยเขาตัดสินใจได้เลย  ผู้ตีลูกยืนอยู่ตรงนั้น โดดเด่นอยู่เพียงผู้เดียว  ผลของการแข่งขันทั้งนัดอาจจะขึ้นอยู่กับไม้ในมือเขานี่เองและเมื่อลูกถูกตีไปทางผู้เล่นประจำสนามคนใด ผู้เล่นคนนั้นเท่านั้นที่จะต้องรับลูกให้ได้ ถึงแม้จะต้องมีการวางแผนเล่นกันเป็นทีมอย่างซับช้อน  ก็เป็นแผนการเล่นร่วมกันระหว่างคน ๒ คน หรือ  ๓  คน  ซึ่งใช้ความสามารถทำให้การเล่นเป็นไปอย่างนั้น

          ไมเคิล  โนแวค ผู้ศึกษากีฬาชนิดนี้เขียนไว้ว่า “ถึงแม้เบสบอลจะเป็นกีฬาที่ต้องเล่นร่วมกัน  ต้องอาศัยจังหวะและการเล่นประสานกัน ก็ยังเป็นกีฬาชนิดที่ตัวใครตัวมัน  ความสำเร็จที่ทำได้รู้แน่ชัดว่าเป็นฝีมือของใคร และก็บันทึกเป็นสถิติไว้  สถิติจะเก็บไว้หมดความผิดพลาดทุกครั้ง  ลูกที่ตีออกทุกลูก  ลูกที่ขว้างไกลเลยเป้าไปทุกลูก และการตีทุกครั้ง  ทุกรันที่วิ่งได้ และทุกรันที่ได้จากการตีลูก  ถ้าพลาดไปแล้วจะแก้ตัวอย่างไรก็ฟังไม่ขึ้น  ชื่อเสียงวงศ์ตระกูล ฐานะ หรือเส้นสายย่อมไม่ช่วยทำให้โฮมรันได้หรือตีลูกที่ไม่มีใครรับได้  ตัวของเขาเองเท่านั้น  ที่ทำให้เกิดความสำเร็จหรือว่าล้มเหลว

          “ในแง่เหล่านี้ เบสบอลไม่ใช่กีฬาที่จะถูกใจคนทุกวัฒนธรรมกีฬานี้เป็นตัวแทนของคติความเชื่อ ที่มิได้ตรงกับความรับรู้เรื่องความเป็นจริงในใจของคนทุกเชื้อชาติ ในชาติที่ยกย่องความเป็นเอกเทศ  และถือเกียรติและศักดิ์ศรีของคนแต่ละคนเป็นใหญ่แล้วกีฬาเบสบอลก็ย่อมจะเป็นที่ถูกอกถูกใจอย่างมาก”

“ข้อมูลสนับสนุนจากหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม / สำนักพิมพ์สารคดี”